HAKİKAT NEDİR?

Hakikat nedir? – “Hakikat”, her şeyi, her fiili hak görmek, yerince görmektir, itiraz ahlâkını unutmaktır. Allah’ın emri olmasa, bir insan diğer bir insanı öldürebilir mi? Öldüren de hak, ölen de hak. O fiil mutlaka yapılacak; o yapmazsa, bir başkası yapacak. Şükrederiz ki Allah bize o fiili vermemiş. Şeriat tamamlanmadıkça her şeyi hak olarak yerli yerince görmek mümkün değildir. Şeriat, şekil demek değildir. Şeriat ahlâktır, şeriat nefse hâkim olmaktır. İnsan nefisten kurtulduktan sonra serbest kalabilir. Hakikat yoluna sırtımızda yükle gidebilir miyiz? Yol demek de hatâ ya… İlmin irfâniyyetin yolu olur mu? Şeriatı yani ahlâkı tamamladıktan sonra başlar “Fenâ-fillâh”. Onun da dereceleri var. Bakarsın ki sendeki Kudret, hem ölenle hem öldürenle beraber, ezelî ve ebedî olanla beraber. Bunun da arkası var; fakat söylense de anlaşılmaz. Konuşmak bize bir şey anlatmaz. Konuştuğumuz şeyin hâli tecellî etmezse anlamak mümkün değildir. Mısrî Niyazî: (Ol âyan iken ânı örter delâil, beyyinât) diyor, çok doğru.