YAPILMASI ELZEM İŞ

Hakk  yolunda terakkinin şartı, kişi bu yolda cehlini itiraf ve kendi akıl ve tedbirini terk edip muallim ve üstad olan insanı kamile kendi batınını teslim etmekten ibarettir. Bu da uzun bir iş değildir. Hasta kendini tedavi için bir doktora gittiği vakit kendini o doktorun rey ve fikrine ve tarzı idaresine teslim eder.bilmediği tıp ilminde kendi akıl ve görüşünün müessir olamayacağını idrak eder. Bu suret alemi, Zatı uluhiyetten sadır olup mertebe mertebe bir takım değişimler geçirip yine Zatı uluhiyete döner. Zatı Uluhiyyeti bir saat katranında saat on iki seviyesinde telakki edersek suret alemi olan bu dünya da saat 6 noktasındadır. Bu esfeli safilin noktasıdır. Bu noktadan sonra çıkış süreci başlar ve sonunda on iki noktasına ulaşılırsa dönüş tamamlanmış olur. Bu dönüş seyri umumi denilen kendi haline bırakılırsa çok uzun seneler alır.(milyon, milyar seneler gibi). Hususi (özel) seyir olursa ibadet, mücahede ile daha kısa sürer. En hızlı seyir ise muhabbet ve aşk yolunda olur. İşte bu seyri kısa zamanda ve tehlikesiz şekilde yapmak insanı kamil terbiyesi altında mümkün olur.
Şemsi Sivasi hazretleri buyurmuştur:
"Mutu kable en temutu" sırrına mazhar olan
Haşrü neşrü bunda gördü nefha-i sur olmadan