ORTA NAMAZ,AKLI CÜZ-İ

Kur’ân’da en üstün tutulan namaz, (Orta namaz)dır. Orta namaz, insanın kendisini kaybetmesidir. O âlemde, (Lâ mevcude illâ Hû!) dur. Yâni o âlemde Allah’tan başka kimse yoktur. Fakat o âleme giden bir insanın, o zevki bırakıp, bizi de oraya götürmek için bu âleme dönmesi lâzımdır. Çünkü bir insan, ne kadar zeki olursa olsun, kendi kendine bu işin künhünü anlayamaz ve kendi kendine o âleme gidemez; mutlaka bir rehbere muhtaçtır. Akıl, sevdiği tarafa yol arar; hâlbuki (Akl-ı Küll) bize bizim için en lüzumlu ve en üstün zevki verir. Bir dilenci: (Bana 5 kuruş ver…) dese, ona istediği 5 kuruşu veririz; fakat, (Muhtâcım; gönlünden ne koparsa onu ver…) diyerek bize sığınırsa, ona gönlümüzden kopanı veririz ki bu da, onun istediği 5 kuruştan elbette çoktur. İşte akl-ı cüz, dilencinin 5 kuruş isteyen aklına benzer: Kendi ölçülerine ve hesaplarına göre hareket ettiği ve Akl-ı Küll’e teslim olmadığı için (Esas Hazîne)yi bulamaz.