SÜKUT

“Sükût etmeyen kuşun yavrusu olmaz” derler. Sükût iyi şeydir. Sâdi sükût tavsiye eder: “Sus ki karşındaki senin ne olduğunu anlamasın, hem de seni âlim zannetsin!” der. aŞAĞIDA ANLATILAN “Çıçan! Kulluğu de var!” (*) hikâyesi sükûtun kıymetini anlatıyor. Bir insanın aleyhinde duvar arkasında bile söylesen, duvar hâil olmaz, söz gider, sahibini bulur. Kötü söz söylememek için, insan ahlâkını düzeltmeli. Ateş yanan yerde mutlaka duman olacaktır. Bu âlemde bir tek düşmanı olan insan dahi, onun aleyhinde mutlaka söz söyler. Söz, dedikodu, bu ateşin dumanıdır. Söz, çıkınca, hedefini mutlaka bulacaktır… Kimin için söylediysen orada da bir sirke kaynamaya başlar… Kelâmın zamanı, mekânı yoktur; birgün mutlaka sahibini bulur. Geri de alamazsın: Taş, atana kadar senin; elinden çıktıktan sonra geri gelir mi? Onun için düşman tutmamalı. Velhâsıl evveli sükût, âhîri sükût… Nakşi: Kemâl ehli kemâlâtı sükût ile buldu hep, Eğer sözün fıdda ise, sükût et, olsun zehep… diyor. Biz kimi incitiyorsak, ona bitişik olduğumuzdan, kendimizi incitmiş oluyoruz. Kime kırıldıysak, gönlümüzü, o kırana tamir ettirmeliyiz; başka hiçbir kimse tamir edemez. Kırıldığımız adama rızâlillâh “Ben sana kırıldım,” deriz. O, ne kadar kötü olsa yine düşen başa kimse basamayacağı için, bir kudret hâsıl olur, bizim gönlümüzü tamir eder. Amma biz kimseye kırılmayacağız. Kırılıyorsak, hâmız. Her ev yıkılır, Allah’ın evi yıkılmaz. Mâdem, gönlümüz yıkılıyor, o halde bu gönül henüz Allah’ın evi olmamıştır, bizim gönlümüzdür; daha teslim olamamışız demektir. (*) Bir fakîr annenin, yetişkin üç peltek kızı varmış. Bir gün anneleri çarşıya çıkacağı zaman, kızlarına tenbih ediyor: “Ben gelinceye kadar, size görücü gelirse; sakın konuşmayın ki peltekliğiniz anlaşılmasın.” Aksi gibi, anneleri gittikten sonra görücüler geliyorlar; fakat kızlar hiç konuşmuyorlar. O sırada bir sıçan çıkıyor. Kızın biri heyecanla “A! Çıçan!” diyor; öteki “Kulluğu da valmış!” üçüncüsü onları susturmaya çalışarak: “Anneniz cice şeşlenmeyin demedi mi?” diyor.