Haya ,iki çeşittir.Birisi nefsani,diğeri hakkanidir.Nefsani haya,imana mani olur.Çünkü,nefsani hayanın kaynağı Kibirdir.Nefsani sıfatlara bulaşmış kişi,utandığından doılayı insanı kamilin huzuruna gidip ona tabi olmaktan arlanır.Filana,mürit olmuş,derviş olmuş,ona teslim olmuş gibi sözlerin halk tarafından söylenmesinden utanır.Ub utanma(haya)imana mani olur.Nefsani haya'nın diğer örnekleri ,bir insanın evinin eşyasını elinde taşımaktan utanması,Halk içinde eski elbise ile dolaşması,fukara meclisinde utanması,meczuplara tevazu göstermekten utanması bu huyun örnekleridir.Hakkani olan haya ise insanların hukukuna tecavüzden ve kanunlara muhalif davranmaktan utanmak olup bu hayanın kaynağı ruhtur.Bu nedenlele
"Haya imanı men eder"hadisinde ifade buyurulan haya,nefsani olan hayadır.
"Haya ve iman kardeştir"hadisindeki haya ise hakkani olan hayadır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder