TEMİZLİK

Efendimiz sav "Temizliğe devam et ki , rızkın genişlesin" Temizlik, mutlak olarak rızkın genişlemesine yol açar.Rızk talep edene  gereken, daima zahiri temizlik üzere olmaktır.Çünkü bu rızkı celbeder.Batının temizliğıine gelince , bu da manevi rızkı celbeder.Manevi rızk, ruha gıda olacak ilimler ve feğyizlerdir.

RIZK KAPILARI

Dünyada rızk kapılarının açılıp kapanmasının küfür ve imanla alakası yoktur.Bu sadece Allah7ın dilemesiyle ilgilidir.Bu bakımdan allah, sırf sabrını denemek , günahlarını bağışlamak  ve derecesini yükseltmek için müminin rızkını kısabilir.Nitekim ashabın çoğunun maruz kaldığı darlık bu kabildendir.Allah istidrac/ yavaş yavaş helake götürmek yani istidrac için kafire bol rızk verebilir.Kureyş kafirlerinin çoğunun içinde yaşadığı bolluk da bu kabildendir.

Sonra XAllah Teala, bazısı için zenginliği , bazısı için fakirliği iyilik kılmıştır.Bazısının zenginliğinde-fakirlik- gibi fesad yaratmıştır.Bunların tamamında bir hikmet ve maslahat vardır.  

RIZK KONUSUNDA TEVEKKÜL

 Hud suresi 6 ncı ayeti:"Yeryüzünde yürüyen hiçbir canlı yoktur ki rızkı Allah7ın üzerine olmasın..."  Meşayıha göre rızık ve diğer konularda gerçek tevekkül , Allah Teala'ya güvenerek sebeblerden tamamen vazgeçmektir. Yalnız böyle bir tevekkül anlayışı , havassa (seçkin kimselere ) ait bir anlayıştır. İnsanların genelinin ise sebeblere yapışmaları zaruridir.

İnsanın rızkı , hem cesedinin hem de ruhunun gıdasını içine alır.

Bir hadiste buyrulmuştur: " Aç ve muhtaç olup ta bunu insanlardan gizleyip Allah'a havale eden kimse için bir senelik rızk ihsan etmesi Allah üzerine bir borç olur"

KISMETE RIZA

 " tEVBE SURESİNİN 59 ZAYETİNİN BAŞI :"Eğer onlar, Allah ve Resulü'nün kendilerine verdiğine razı olup"Allah bize yeter,. yakında Allah bize lütfundan verecek, Resulü de."şeklinde olup  Hak Teala'nın bizimle alakalı takdirine rıza göstermek en büyük rahatlıktır.HakTeala'nın takdirinin içine bizim için tayin ettiği rızkdan tutunda ,vücudumuzun yapısı, yahut bedenimizdeki hastalıklar da girer.Kısmete rıza göstermek, sevince neden olur.Ona sızlanmak ise sıkıntıya sebebdir. İbrahim Ethemden şöyle nakledilmiştir:Aza kanaat eden kimse gam ve üzüntüden kurtulur"

Verilene razı ol kaşını çatma/ sana ve bana seçme hakkı bırakılmamıştır.

Dinle şu nükteyi , kendini gamdan kurtarırsın,sana takdir edilmemiş olan rızkı istersen , üzüntü çekersin.

Denilir ki:" Taksim edilen miktar hak olunca , buna kızmak ahmaklıktır.

Sad b.Ebi Vakkas hazretleri gözü görmez olduktan sonra Mekke'ye geldiğinde kendisine " Sen duası makbul bir kimsesin, niçin gözünün tekrar görmesi için dua etmiyorsun?" denilince: " Allah Teala'nın(benim hakkımdaki) hükmü, gözümden daha sevimlidir." diye cevap vermiştir.

Bir kefen hırsızı, Hz.Beyazıd'ın elinden tevbe etti.Beyazid, ona önceki halini sordu.O şöyle cevap verdi:"Bin kişinin kefenini çaldım.İki kişi hariç hiçbirinin yüzünün kıbleye dönük görmedim" Bunun üzerine Beyazid:" zavallılar! onlar , rızçk düşkünleridir.Yüzleri kıbleden çevrilmiştir."

İNSANI BAHTİYAR EDECEK ÜÇ HUY VARDIR Kİ

 Efendimiz SAV in hadisidir:" Üç Huy vardır ki onlar kimde bulunursa o , Allah7ın sevgili has kullarından olur.Bu üç huy:

1-)KADERİN HÜKMÜNE RAZİ OLMAK

2-) ALLAH'IN HARAM KILDIĞI ŞEYLERE KARŞI SABRETMEK

3-)(SADECE) AZİZ VE CELİL OLAN ALLAH'IN ZATI İÇİN ÖFKELENMEK

Yine başka bir hadis-i şerifde :"Şunlar imanın zayıflığından dır:1-) Allah'ı kızdırmak bahasına insanları razı etmen 2-)Allah'ın vrediği rızıktan dolayı insanları övmen 3-) Allah'ın  sana vermediği rızıktan dolayı insanları kötülemen.Bir kimse ne kadar şiddetle isterse istesin , Allah'ın nasib etmediği şeyi sana getiremez.Hiç kimsenin hoşnutsuzluğu da Allah'ın sana verdiğini geri alamaz.Allah hikmetiyle ve büyüklüğüyle huzur ve ferahı:"Kadere rızaya 2-)kuvvetli  imana yerleştirmiştir.Kaygı ve üzüntüyü de a) Şüpheye , b) Kaderine itiraz etmeye yerleştirmiştir.

RIZKI MADDE ANLAMAMAK GEREKİR

 Rızk denince akla boğaza ait maddeler gelir.Ancak Manevi rızk, maddi rızktan üstündür.Hz.Pir mevlana efendimiz "Ey Kul! Hakk'ın, sana "Rızkından yiyin" buyurmasından ekmeği anladın, hikmeti değil.Hakk'ın rızkı, mertebece hikmettir; o, sonuçta boğazına oturmaz.

KAVRAMLAR

 Kader, Nasip, Kısmet ve Rızık nedir?

•Kader: Hayatının her alanında karşına çıkan Allah'ın belirlediği şaşmaz ölçü ve denge

•Nasip: Sana verilecek olan payın tamamı

•Kısmet: Nasibin parça parça belirli aralıklarla sana ikram edilmesi

•Rızık: Boğazından geçenlerin tamamı

RIZK

Rızk, yalnızca yemek değildir.Söylemek, dinlemek, görmek,oturmak, yatmak v.s hepsi rızktır.

DERVİŞLERİN KISMETİ

Dervişler bir gün "canımız et istiyor" diye şeyhlerine müracaat ettiler.Şeyh efendi:"Filan pazar günü yersiniz" dedi.
O gün geldi.Bazı yol kesicilerin bir kafileyi yağmaladığı haberi geldi.Aradan bir saat geçince yol kesicilerinden birisi şeyh için bir sığır getirdi.
Şeyh, dervişlere:"Bu sığırı kesiniz,pişirip yiyiniz, yalnız başını bir kenara bırakınız" dedi.Az sonra biri daha geldi bir çuval buğday  getirdi.
Şeyh:"Buğdayı un yapın ekmek pişirin " dedi.
Dervişler söylenenleri yapınca Şeyh:"Haydi yiyiniz" dedi.Aralarında fukahadan bir cemaat vardı.Sofraya davet olundularsa da gelip yemediler.Şeyh dervişlerine:"Siz onlara aldırmayınız, yemeye bakınız, onlar haram yemezler"dedi.
Dervişler karınlarını doyurdu.Bu sırada bir adam endişeli olarak şeyhin huzuruna geldi ve :"Dervişlere bir sığır adamıştım, amma üzülerek söyliyeyim ki , yol kesiciler alıp götürdüler" dedi.
Şeyh:"Başını görsen tanırmısın?" dedi.ve adama kesilen sığırın başını gösterdiler.adam,onun adadığı sığırın başı olduğunu söyledi.
Az sonra bir adam daha geldi :Ey Şeyh , dervişlere bir yük buğday adamıştım, ama soyguncular alıp götürdüler" diye üzüntüsünü beyan etti.Şeyh:"Üzülme , senin adağın dervişlere ulaştı" dedi.
Bu vaziyeti gören fıkıhçılar, dervişlere uymadıklarına pişman oldular
(Şeyh efendinin ismi:Ebul Gays Cemil el-Yemeni'dir)

SİSTEM YARDIMLAŞMA ÜZERİNE ÇALIŞIR

Hayatı dünyeviyede herkes bir zanaat üzerine kesbi kazanç eder. Bu nedenle Hak teala o sanatı o kimseye kolay kılar.Ayakkabıcı ayakkabı imal ederek insanın bir ihtiyacını giderirken bu kazançla ekmekçiden ekmek alır. Ekmekçi ayakkabıcılık bilmez ekmek imal eder.Sattığı ekmekle ayakkabıcıdan ayakkabı alır.Bu misali çoğalttığımızda herkes aslında ana bilgisayarın bir parçası olduğunu anlar. Bu nedenle aslında herkesin birbirlerine yardım ve muavenet ettiği gözlemlenir. Dünya düzeni bu ortaklık ile bir karar üzre yürür. Aile içinde diğerleri çalışırken birisinin hazır yiyicilik yapması nasıl kerih görülürse dünya da Hak Tealanın geniş bir ailesi olmakla herkesin kesb ve kar hususunda gayret içinde olması iktiza eder. Sistemin bir dişlisi vazife icra etmezse makinenin diğer bütün aksamına haksızlık etmiş sayılır. 

RIZK KONUSU

Hakk Teala buyurmuştur ki:"Yeryüzündegezen hayvanlardan hiç birisi yoktur ki onların rızkı Allah Teala üzerine olmasın"(Hud suresi 11/6).Ha kTealatüümyarattıkları için bu kefaletibeyan buyurmuştur.Bu konularda insanlar ziyadegel-git yaşarlar.Çalışmak ,sebeblere tevessül etmek ,tevekkül etmek, kanaat etmek gibi hususlar birbirleri içine girdiğinden ana esas Hakk7a itimaddır.Hak Teala sebebler tahtı altında bu dünyada iş icra ettiğinden "Sebebler" dediğimliz şey aslında bizim hard diskimize yüklenen proğramlar(kabiliyetler) neticesinde "kolay gelen" haller içine saklanmış şeylerdir.Piyano çalan bir parmağın bu yeteneği ,tarlada bel belleyen insanla aynı değildir.Rızk hususunda hareketsizlik tavsiye edilmemiştir.Tüm peygamber örneklerinde rızk hususunda say'ü gayret vardır.Bu gayretneticesindeele gelen hususunda kanaat ve tevekkül olmalıdır.

Necibsultan7ım buyurmuşlardı ki ,"Bana tabi' olanların ben çok zengin olmasını dilemiyorum.Zira zenginlik çok ağır bir imtihandır".

DERVİŞ, KAZAN YE, YEDİR, BİRGÖNÜL ELE GETİR

BİN KABE'DEN YEKREKTİR BİR GÖNÜL İMARETİ (Yunus Emre k.s) 

MAHLUKATIN RIZIKLARI

Efradı mahlukattan her bir mahlukun kendi mertebesine göre bir rızkı vardır ve insanda cisim itibarıyla hayvaniyyet ve ruh itibarıyla melekiyyet mertebeleri birliktedir. Eğer yalnız hayvaniyete ait rızk ile meşgul olursa, hayvan hükmündedir. Ve eğer yalnız melekiyete ait rızk ile, yani riyazet ve ibadet ve taat ile meşgul olursa, melek hükmündedir. Ve eğer Hakk'ın ism-i Zahirine taalluk eden cisminin rızkını itidal dairesinde verip, ruhunun gıdasını bol bol verirse, insaniyet mertebesinin hükmüne riayet etmiş olur ki bu mertebeye riayet hikmet ve irfan olur. Ve mertebe-i insaniyete ait Hakk'ın rızkı olur ve iki tarafın hakkına riayet eden ariften hesap sorulmaz; ve bu rızk akıbette onun boğazında kalmaz.

Vaktaki bu cisim ağzını bağladın ve nefsin hayvaniyyetini kesr ettin, ondan sonra ruhun ağzı açıldı ve ruhun ağzı  da sır lokmalarını ve maarif'i ilahiyye yemeklerini yiyici oldu.

Eğer cismi, nefis şeytanın sütü olan gıda-yı suriden keser ve onu riyazete sevk edersen, onun bu sütünün kesilmesi neticesinde pek çok hikmet ve marifi ilahiyye nimetlerini yersin ve ruhun bu nimetler ile beslenir.

Dünyada nefsin hazzı ve ferahı yaradır ve onun gamı, o yaranın merhemidir. Bundan dolayı Hak-Teala "Ferahlanma, Allah Teala ferahlananları sevmez" buyurur.(Kasas 28/76). Hadisi şerif'dir:"Muhakkak Allah Teala mahzun kalbi sever"...

HERKESİN RIZKI FARKLI YERDEN GELİR

Rezzak olan Hak Teala,herkesin rızkını farklı yerlerden verir. Mizac itibarıyla çalışmak ve esbaba teşebbüs zor gelen ve Hakk'ın lütfuyla uyuyan tembeller için başka bir nevi rızk yazmıştır. Çalışanlara rızk esbab yolundan gelir; çalışmayanlara da mukadder olan rızk başka bir nevidir ve başka yollardan gelir...

RIZKI SADECE MADDESEL BOYUTTA ANLAMAMAK GEREKİR

"Allah kiminize keminizden daha bol rızk verdi.."(Nahl16/71) buyrulmuştur.Rızkı sadece maddesel olarak algılamamak gerekir.Rızkın birkısmı ruhsaldır.(İlahi ilimler, ruh ile ilgili manevi ilimler gibi).Birkısmı da maddidir(Bedenle ilgili çeşitligıdalar gibi).
Allah Teala varlıkların istediği bu rızkı , belirli bir miktar üzerine indirirB miktar ise halkın istidat ve kabiliyeti ile orantılıdır.
Çünkü "Allah,her şeye yaratılışının hakkını verdi"(Taha 20/50)

BEHLÜL’ÜN RIZK ANLAYIŞI

Bağdat halifelerinden biri  Behlül’e dedi ki:”Her gün gel senin için ayrılan rızkını buradan al da gönlün buna bağlı kalmasın.” Behlül şöyle cevap verdi”Birkaç ayıp olmasaydı böle yapardım.Birincisi sen benim neye ihtiyacım olduğunu bilmezsin.ikincisi onun bana ne zaman lazım olduğunu da bilmezsin .Üçüncüsü bana taç tane lazım olduğuna dair de bilgin yoktur.Hak teala benim rızkımın kefilidir.O bütün bunları bilir ve mükemmel hikmeti sebebiyle rızkı bana ulaştırır.Öteyandan eğer sen bana kızacak olsan verdiğini benden geri alırsın.Hak teala günahımdan dolayı rızkımı benden geri almıyor.”

RIZKI TEVEKKÜLDE ARAMAK GEREKLİDİR

RIZKI TEVEKKÜLDE ARAMAK GEREKLİDİR“Bilmelisiniz ki Allah’ı bırakıp da taptıklarınız, size rızk veremezler.O halde rızkı Allah katında arayın..” (Ankebut 17).Sehl-i Tusteri (k.s) der ki:Rızkı tevekkülde arayın; kazanmakta değil.çünkü onu kazanmakta aramak avamın yoludur,

TEVRATTAN NAKİL

Ka'bu'l-ahbar'ın Tevrat'tan yaptığı nakillerden birisi şöyledir:"Ey Ademoğlu! Bana kulluk etmen için seni yarattım; o halde oyun oynama.Rızkını taksim ettim, o halde kendini yorma, daha fazlasına tama etme  ve az diye de sızlanma. Eğer sana taksim ettiğime razı olursan kalbimi ve bedenini rahatlatırım, nezdim de de övülmüş olursun.Eğer razı olmazsan, izzet ve celalim hakkı için sana dünyayı musallat ederim.Vahşi hayvanın koşup gittiği gibi sen de dünyada sağa sola koşup durursun.Ancak sana taksim ettiğim kadarını elde edersin.Fakat bu durumda benim katımda yerilen biri olursun.
Ey Ademoğlu ! Gökleri ve yeri senin için yarattım ve onları yaratırken yorulmadım da hiç meşakkatsiz sana bir somun ekmek vermek mi beni yoracak.
Ey Ademoğlu ! Ben seni seviyorum.B sevgimden ötürü sen de sevgini bana hasret
Ey Ademoğlu, Ben senden yarının  amelini istemediğim gibi sen de benden yarının  rızkını isteme .Çünkü  Bana asi olanları bile unutmam, nasıl olur da Bana itaat edeni unuturum"

HZ.HÜSEYİN'İN KILICINDA YAZILI DÖRT CÜMLE

Hz.Nüseyin (r.a)'ın kılıcında şu dört cümlenin yazılı olduğu söylenir:"RIZK TAKSİM EDİLMİŞTİR....HIRSLI KİMSE MAHRUM KALIR,...CİMRİ YERİLMİŞTİR....KISKANÇ İSE DAİMA KEDERLİDİR

DEĞİŞMEYEN DÖRT ŞEY

Dört şeyin kesinlikle değişiklik kabul etmediği konusunda ittifak edilmiştir.Bunlar ÖMÜR,RIZK,ECEL,Sadet/haşbahtlık veya ŞEKAVET/bedbahtlıktır.Bu nedenle akıllıya düşen rızkı için tasalanmamak ve Allah'a tevekkül etmektir.Çünkü o kendisine yeter
Enes bin Malik'ten rivayet edilmiştir:Bir gün Resulullah(s.a.v.)le beraber bir ihtiyacımızı görmek için dışarı çıkmıştım.Yüksek sesle şakıyan bir kuş gördük:Hz.Peygamber (s.a.v.):
-"Bu kuş ne diyor biliyormusun ey Enes?"dedi.Ben:"Allah ve Resulü daha iyi bilir"diye cevap verdim.Bunun üzerine Hz.Peygamber şöyle buyurdu:"Ya Rab görme duyumu yok edip beni kör olarak yarattın.Rızkımı sen ver, çünkü çok açım"diyor."
Enes (r.a)der ki:Biz böylece kuşa bakarken ,bir çekirge gelip kuşun ağzına girdi.Kuş ta onu yutuverdi.Sonra kuş başını kaldırdı ve şakımaya başladı.Hz.Peygamber(s.a.v.) yine:-"Ey Enes.kuşun ne dediğini biliyormusun?"buyurdu.Ben:"Allah ve Resulü daha iyi bilir" diye cevap verdim.Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.):
Kuş "Kendisini zikredeni unutmayan Allah'a hamdolsun"diyor"buyurdu.Başka bir rivayette:"Kendisine tevekkül edene Allah kafidir"demiştir.

RIZKIN KEFALETİ

Hud suresi 6.ncı ayeti:"Yeryüzünde yürüyen hiçbir canlı yoktur ki rızkı Allah'ın üzerine olmasın.(Allah) onun durduğu ve emanet bırakıldığı yeri bilir.Bunların hepsi apaçık bir kitaptadır."buyurulmuştur.Canlıların rızkının Allah'ın üzerinde olmasındaki zorunluluk,cömertliğin gereği olan bir vücubdur,yoksa kesin bir hak etmek manasında bir zorunluluk (yükümlülük)değildir.
Bir alim şöyle der:"Ehli sünnet ve cemaate göre  Allah'a hiç bir şey zorunlu olmadığı halde ayette zorunluluk bildiren bir lafzın kullanılması,geçmişte bir vaad yapıldığını göz önünde bulundurmak,bu vaadin , bütün canlılara ulaşacağının kesin olduğunu göstermek, rızk elde edeceğim diye kendini yiyip bitirmekten vazgeçmeye yöneltmek gayelerine matuftur.