ŞEYH SADİ-İ ŞİRAZİ

 "Hz.Lut(a.s)ın eşi kötülüklerle yoldaş oldu.Bu yüzden kendisine teveccüh eden Peygamber ailesi şerefini yitirdi.Lakin beri tarafta Ashab-ı Kehfin ardından giden köpek,iyilerin yolundan gitmesi yüzünden insanların kazanacakları yüce şerefe nail oldu".

ŞEYH SADİ-İ ŞİRAZİ HAZRETLERİ

BİRİ ONUN VASFINI BANA SORSA/AŞIK, İZİ OLMAYANI NASIL ANLATABİLİR.
AŞIKLAR SEVGİLİNİN YOLUNDA ÖLENLERDİR/SES ÇIKMAZ Kİ ÖLÜLERDEN
Sevgisiz bakınca Yusuf bile çirkindir/Şeytana aşkla bakınca onu melek sanırsın

HANGİSİ ÜSTÜNDÜR?ŞEYTAN MI? İNSAN MI?

Şeyh Sadi hazretlerine sormuşlar:Şeytan mı üstündür? insan mı?"
Hazret cevap vermiş:Ey bana şeytan ile insandan hangisinin üstün olduğunu sorun! Sana gönül açıcı bir cevap vereyim:Şeytan Kur'an okuyan taifeden kaçar da gider. Fakat gözünü iyice aç ki, insan mushafı çalar da gider.
Şeyh Cihandide hazretleri söylemiştir:"Şeytan benim olsun, Dede sultan senin olsun"
Ömer Hayyam bir rubaisinde zikreder:"Dış yüzü zühd ve iyilik ziyneti ile süslenmiş şeyhin biri  yoldan çıkmış bir fahişe kadına demiş ki:"Sen, zamanın pervazsız sarhoşu ve her zaman günahkarlardan birinin heva tuzağına düşersin! Şeyle, böylesin"Kadın  da cevaben demiş ki:"Ya Şeyh sen beni nasıl görüyorsan ben eyleyim! Fakat Allah için söyle! Sen de tıpkı göründüğün gibi misin?

SADİ DİYOR Kİ:

Sadi-i Şirazi  diyor ki:
"Sevgisiz bakınca Yusuf bile çirkindir
Şeytana aşkla bakınca onu melek sanırsın

NÜKTE

Ömrünün otuz yılını seyahatlarda geçiren Şeyh Sadi hazretleri Hz.Mevlana'yı ziyaret ettiği rivayet edilir ve Gülistan isimlieserinden bir nüsha'yı hediye eder.ertesi gün Şeyh Sadi eseriyle alakalı olarak sorduğundan Hazreti Mevlana "Binemek(tuzsuz)" der.Şeyh Sadi yüzünde bir hüzün belirir.Mevlana sözüne bir kelime daha ekler:"helvaest".yani helvadır demiş.Helva gibi tatlı olana tuz atılmaz demek istemiştir.

SADİ-İ ŞİRAZİ

Kimin üstü başı tmiz fakat ahlakı pis ise ona cehennem kapısı açmaya anahtar lazım değildir.Cehennemin anahtarı onun fena ahlakıdır.
Cenabı Hakk7ın eşiğinde acizlik, miskinlik, kendi ibadetine güvenerek gururlanmaktan daha iyidir.
Eğer mert isen mertlikten bahseyleme.Her binici topu çelip çıkaramaz.
Kendini iyilerden sayacak olursan kötüsün.Allahlık insanda benlik olmaz.
Fıstık gibi kendinde bir iç var zanneden kimse , soğan gibi kabuk çıkar.
Benlikli itaat işe yaramaz.Binanaleyh benliği bırakda itaatte kusur ediyorum diye özür dilemeye bak.
Hakk'a karşı iyi, halka karşı kötü olan kimse , ibadetinden müstefit olamaz.
Nezdi ilahide , bedbaht ayyaş ile kendini ibadet için sıkan zahidin farkı yoktur.Cenabı Hakk birincinin günahından butazarrır olmaz.İkincinin ibadetinden müstefit olmaz.
Arkadaş zühdü takvaya , sıtkı safaya çalış .Fakat hazret-i Peygamber'in yaptığından fazlasını yapmaya kalkışma .Derecesiz beyazlık isteme .Çok beyazlık da çok siyahlıkda istemez.
Akıllardan yadigar söz kalır.Sadi'den şu sözü yadigar tut:Allah'dan korkan günahkar, ibadetine güvenen abidden daha iyidir.(Sai Şirazi

ASALET ÜZERİNE

Tiyneti kötü olan kişi , iyilerin nurunu kabul etmez.Kabiliyetsizi terbiye etmek , kubbede ceviz durdurmak gibidir.
Bulut bengisu yağdırsa bile , söğüt dalından meyve alamazsın.Bayağı kimseye vakit harcama.Hasır kamışından şeker yiyemezsin.
Bir kimse kötü demirden iyi kılıç çıkarabilir mi? Soysuz adam terbiye ile insan olmaz, ey bilge! Tabiatının güzelliğinden herkes uyuşmuş iken , yağmur bil bağda lale bitirir, çorak yerde çer çöp.
Çorak toprak sümbül bitirmez.Ümit tohumunu orada yok etme.Kötülere iyilimte bulunmak , iyilere kötülük etmek gibidir.(Sa'di-i Şirazı)

İŞ GÖREN,FAYDA SAĞLAYAN YALAN İHSANDIR

Bir padişah,bir esirin öldürülmesi için emir vermiş.Esir öldürüleceğini anlayınca ,yaşama ümidini  kaybedince ,hangi ülkedense , o ülkenin lisanıyla padişaha küfretmeye  ve makbul olmayan sözler sarfetmeye başlamış.Padişah güvendiği adamına demiş ki:"Bu adam neler söylüyor?"
Güzel huylu vezirlerden birisi şöyle cevap vermiş:"Ey Melik,bu adama "Öfkesini yenen  ve suçluları affedenler için cennet vaad edilmiştir"((Ali imran 134) ayetini okuyor".
Bunu duyan padişah merhamete gelerek onu bağışlamış.
Huzurda bulunan kötü kalpli ikinci vezir:"Bu dam size küfrediyor, uygun olmayan sözleri sarfediyor ve size sövüyordu"deyince ,Padişahın yüzündeki sevinç kaybolmuş incinmiş ve kızgınlıkla ikinci vezire:"Bana birinci vezirin yalanı ,senin söylediğin doğrudan daha makbul geldi.Zira onun yalanı iyi bir iş görmek içindi. Senin doğru sözünde ise kötülük ve şer var"demiş.
İleri görüşlü eski insanlar demişlerdir ki:"İş gören, fayda sağlayan yalan ihsandır. Fitne koparıcı doğrudan üstündür." (Sadi Şirazi)

LOKMAN HEKİM

Şeyh Sadi- Şirazı (k.s) der ki:
İşittim ki Lokman karayağızmış
Cana can katan, endam sahibi bir insan değilmiş
Bir gün kölesi kaçmış birisi Lokman'ı kendi adamı sanmış
Aciz olduğunu görerek toprak işlerinde kullanmaya başlamış
Lokman eziyet çekmiş , o adamın cefasına boyun eğmiş
Bir yıl içinde onun için bir ev yapmış
Lakin evvelce kaçmış olan köle o sırada geri dönüverince
Adam Lokman'dan fena halde korkmuş
Ayağına kapanıp özür dilemiş
Lokman gülerek :Af dileminin ne faydası var,demiş.
Bir yıldır zulmünle ciğerime kan otursun da
Bunu ben bir anda nasıl içimden atayım.
Ama yine de seni affediyorum, ey güzel adam.
Çünkü senin faydan bana bir zarar vermedi.
Sen evini mamur ettin
Benim de bilgim irfanım arttı.
Nitekim adamlarım arasında zaman zaman
Zor işlere koştuğum bir kölem vardı.
Ben de toprakta çalışmanın güçlüğünü hatırladıkça
Onun gönlünü incitmemeye karar verdim.
Büyüklerin kahrını çekmeyen insanın
Kalbi,zavallı küçüklere yanmaz
Eğer hakimlerin sözü sana katı geliyorsa
Sen de elinin altında olanlara sertlik gösterme
Ey Ulu kişi !Küçüklere sıkıntı verme .
Çünkü cihan aynı mihval üzere kalmaz.

İYİLİĞE KARŞILIK VERME USULLERİ

İhsan ve iyiliğe mutlaka şükür ile karşılık vermek gerekir.Allah'a şükür , ona çokça hamdü sena ile ; valilere şükür ,onlara yakınlık  ve yardımda doğru olmakla ; kendi yaşıtlarına şükür  onlara hüsnü mukabelede bulunmakla , kendinden aşağı olanlara şükür ise onlara bol bol iyilik ve ihsan etmekle olur.
Sa'di der ki:
ADAMIN BİRİ ÇOCUĞUN KULAĞINI İYİCE ÇEKTİ
ŞAŞKIN VE BEDBAHT, DEDİ
SANA BALTA VERDİM, ODUN YARASIN DİYE
MESCİDİN DUVARINI YIK DEMEDİM
DİL,ŞÜKÜR VE HAMD İÇİN YARATILMIŞTIR
HAK BİLİR, ONU GIYBET İÇİN KULLANMAZ
KULAK , KURAN VE NASİHAT GEÇİDİDİR.
İFTİRA VE BATIL SÖZLERİ DUYŞMAMAYA ÇALIŞ
GÖZLER,ALLAHIN YARATMA GÜCÜNÜ GÖRÜRSE İYİDİR
KARDEŞİNİN VE DOSTUNUN AYIP VE KUSURLARINA KARŞI ONLARI YUMUVER
GİT ŞÜKRET ÇÜNKÜ NİMETLER İÇİNDESİN
GURUR VE KİBİR MAHRUMLUK GETİRİR
ALLAH BİR HAYRI MURAD ETMEMİŞSE
KUL BAŞKALARINA UYULUK EDEBİLİR Mİ?
EY OĞUL,İYİLİK ET;ÇÜNKÜ İNSAN OĞLU
İHSANLA AVLANABİLİR, HAYVEN İSE TUZAKLA
KÖTÜLÜK ETME, SONRA İYİ OLAN DOSTUNDAN DA KÖTÜLÜK GÖRÜRSÜN
KÖTÜLÜK TOHUMUNDAN İYİ BİR MEYVE BİTMEZ

ŞEYH SA'Dİ ŞİRAZI

Allah , iyiliğini murad ettiği bir kavme
adaletli ve düşünceli bir hükümdar verir
Bir alemi viran etmek isterse
Saltanatı bir zalimin pençesine teslim eder
Ardından lanet okunmasını istemezsen sen de
İyi ol da kimse senin hakkında kötü söz söylemesin
Mazlum uyumamıştır, onun ahından kork
Onun sabah vakti yükselen gönül dumanından çekin
Korkmazmısın temiz yürekli bir kimsenin geceleyin
Ciğerinin yangınından "Ya Rabbi " demesinden ?
Ey aklı kıt kurt , hiç korkmaz mısın?
Bir gün gelir, seni de bir kaplan parçalar
Aman sakın ,gaflet içinde uyumayasın , çünkü uyku
Kavmin ulusu için uyku haramdır
Elinin altındakilerin derdiyle dertlen
Zamanın güç sahiplerinden sen de kork
(ŞEYH SADİ)

BAKIŞ TARZI

Şeyh Sa'di şöyle söylemiş;
Bir kimse eğer inkar gözüyle bakarsa 
Yusufun sureti ona çirkin gelir
Eğer şeytana sevgi kastıyla bakarsa
Ona büyük bir melek gibi görünür

YAĞMUR TANESİNİN ALÇAKGÖNÜLLÜLÜĞÜ

Buluttan denize bir damla düştü.Damla denizin genişliğini görünce utandı.kendinin hiçbir kıymetinin olmadığını sandı ve,"Denizin olduğu yerde ben ne oluyorum?doğrusu o varken ben yokum"dedi.
Damla kendisini böyle hor görünce bir sedef onu yuttu.sulara karışıp telef olmadı.Sedef onu bağrına basarak naz ile besledi, felek onun işini öyle güzel yürüttü ki padişahların taçlarına layık çok kıymetli bir inci oldu.Damla alçak gönüllülüğü sayesinde çok değer kazandı, yokluk kapısını çaldığı için varlık buldu"(Sadi Şirazi)