AMELE GÜVENME

 Hafız Şirazi demiştir:

Amele güvenme, çünkü zeval gününde Kudret kaleminin senin defterine ne yazdığını nereden bileceksin?                                                                                                                                                        Amel defterinin siyahlığı yüzünden bu sarhoşu kınama, Kaza ve kader kalemi başına ne yazdı , kimbilir?   

KAZA VE KADER

 Kaza ve Kader imanın en esaslı temellerindendir.her ikisine de iman farzdır.akılla kavranması zor,anlaşılması güç mevzularının başında gelir.Önceki ümmetler bu yüzden delalete düşmüş mahvolmuşlardır.

Kaza ve Kadere iman, Allah'ın ilim, irade ve tekvin sıfatına iman demektir.

Kaza ve kaderin tarifi itikat mezhebimiz olan İmam Maturidi ve İmam Eşari'nin izahı içinde anlaşılabilir haldedir.Biri; Ezelden bütün eşyanın vücuduna taalluk eden ilmi ilahi..Diğeri ilmi ilahiye mutabık bir surette Kainata ezelden taalluk eden ilahi irade ..Bunlar izah değil tariftir.

Bu hususların izahı için kişinin bazı mevzuları bilmesi gerekir.

1-Allah insanları arzuları üzerine hareket etmek kabiliyetinde halketmiştir.

2-Bundan dolayı Allah ihtiyara bağlı olan bu işleri , insanların dilemelerine, arzularına ve ihtiyarlarına uygun olarak irade ve icad buyurur ki bu irade ve icad evvelden mevcut olup , kanun şeklinde kainatta Sünnetullah ismi altında caridir.

3-İnsanların irade ve ihtiyar sahibi bir mahluk olması da Allah7ın dilemesi ve takdir buyurmasıyla olmuştur.

4-Allah insanın istediğini yapabilir bir surette olmasını dilemiş ve öylece halketmiştir.Bunun için insan kendi istek ve ihtiyarı ile bir şey yapmak, veyahut yapmamak iktidarına maliktirler.İki cihetten birini tercih ve ihtiyar edebilir(İsteyen iman eder, isteyen iman etmez)

KADER:Kalemi ala ile Allah7ın dünyalar, alemler yaratılmadan evvel yazılmış arzusudur.

KAZA    :bu muradın oluşudur.Kaza ve kader insanlar içindir.Bundan dolayı insanlar ebedidir.Ezeli değildirler.Kader ve kaza hürmetine Cenab-ı Allah her esmasının altına Rahim esması ile gizlenmiştir.Her şey Allah'dan olduğuna göre ; bizi muhafaza et demek lüzumu ortaya çıkar(Ya Hafız) bize acı, afat verme demek suretiyle Cenab-ı Hakk daima kendini tesbih ettirmektedir.Ezeldeki yazılış kaderdir.Mesela hava, su , ateş,toprak yaratacağım, bunlara bir çok hassalar verip değişmez kanunlar ile yekdiğerine bağlayacağım.Bunlarda fiziki kimyevi bir çok kanunlar veperensipler vardır.Su sıcağa maruz kalacak , buhar olacak, buhar soğuğa çarpacak su olacak.kar olacak, arz çekimi ile düşecek.değişmeyen hadiseler muradın tezahürü, oluşudur.İşte bu kazadır.Suyun yaratılışı muraddır.Muradın tecellisi kaderdir.Suda bir çok hassa vardır; buhar olma, kar olam, buz olma, gıda olma, bunlar kaderin muhtelif tecelli şekilleridir, değişmez.Bütün bu oluşular bir kanun altında ceryan eder.

Kaza ve kader, Hayır ve şer Allah'dandır.Allah dünyaları yaratmadan evvel , ben şöyle bir dünya yaratacağım.Bunun işlemesi değişmeyen cazibe kanununa kimyevi, fiziki,astronomik kanunlara, hayat kanununa, tekamül kanununa tabiolacak.Bunların hepsine Allah7ın lügatinde Sünnetullah denir.Bunlar inanan, inanmayan , canlı, cansız,veli ,kafirmümin, dinsiz herkes için aynıdır.Bu kanununda adalet prensibi ve ahlak prensibi gizlidir.Kader Allah7ın Cemal esmasına bağlı,Rahman ,Rahim sıfatıyla süslenmiş  kudreti ilahiyenin azamet ve haşmetinin tezahürleridir.Bu dekoru hazırlamasındaki muradı ilahi , hay ile tecelli edip , gizli hazinesini görmek arzusunda bulunmasının, görülür ifadesidir.

Muhatabım olacak bir şey yaratacağım.Buna adalyet ve ahlak prensiplerinin değişmeyen bir zemini, bir mekanı hazırlayacağım.

AZ KONUŞULACAK KONU:KAZA VE KADER

Kadere müteallik münakaşalar Hz. Peygamber tarafından men edilmiştir:
"Siz bununla mı emrolundunuz? Yoksa ben size bunun için mi gönderildim.? Sizden öncekiler, bu hususlarda tartıştıkları için helak oldular. Bunlardan sakının" (İmam Malik Muvtta, Kader 1)
Diğer bir hadisi şerifde:
"Kaza( ve Kader) bahis mevzuu edildiği zaman dilinizi tutunuz" buyrulmuştur.

SEBEBLERDEN KENDİNİ KURTARABİLMEK

Çok büyük bir imtihandır ve ancak yüksek ruh sahipleri bu imtihanı kazanır. Halbuki bizim cüzi irade ile istediğimiz bir çok şey vukua gelmez. Bu kadar sebeblerine çalışarak vasıl olamadığımız gayelerimizin gerçekleşmemesi ortada iken nedense bu sebeblerden hiç şüpheye düşmeyiz. Sebeb çürük bir şeydir diye suizan bizde oluşmaz. Her muradın husulünü yine sebebden biliriz.
Sebeblerin tamamı kudreti Hak da bir kalem gibidir.hareket ettiren ve yazan Hak Tealadır. O istemedikçe kalem hareket etmez. Şimdi kalemi görürüz bu kalemi hareket ettiren bir el lazımdır diyerek kalemi görüp onu düşünürüz. Kalemi tutan el aklımıza gelmez. Yeryüzü hayatı gökten alır. Sebebler içinde gizli olan Darr ve Nafi esmaları Hak dır. Madem ki zarar ve nef' Hakdandır, o halde niçin sebeblere yapışıp kalalım. Kazancı dükkan açmakta görürsün, ancak nicelerinin bu dükkan açmak sebebiyle iflas ettiklerini görürsün.
"Biz o Zülkarneyn'e her bir şeyden bir sebeb verdik. Binanaleyh sebebe tabi oldu"(Kehf 18/84-85). Mümin sebebe yapışsa dahi ,muradım bu sebebden olur diye cesur laf etmemelidir. Sebebe tevessül ederken ihtiyat ve korku olmalıdır. Kaderde olmayan murad, ne kadar sebebe yapışsan da vücuda gelmez. Kaza ve kaderi ilahi bu suret aleminde eşeği keçi, fenayı iyi, iyiyi fena gösterir.

AKAİD KONULARI

Hak Teala,küfrü yarattı ancak küfre razı değildir.Niçin yarattı? denecek olursa,bir ressam ki ehil birisi ise hem güzeli resmeder, hem çirkini resmeder.Her ikisini de gerçeğine en uygun şekilde resmettiği takdirde ona "usta" denir.Ama, çirkinlikleri resmederken zayıf kalırsa, sanatına noksanlık gelir.
Doktor,tababet sanatını icra için hasta arar.Hastalığa razı değildir zira öyle olsaydı hastayı tedavi etmezdi.Ekmekçi aç insan arar ki ekmek satsın.Eğer açlığa rıza gösterse ekmek satmaz dı.Öğretmen,ilim öğretmek için cahil öğrenci arar ki ilim öğretsin aksi halde hiç ilim öğretmez insanın cahil kalmasını isterdi.Hak Teala küfrü kaza etti ve yarattı ama küfre razı değildir., eğer razı olsaydı peygamber ve kitap göndermez idi
Kaza ve kader konuları soru ve cevapları sürekli uzatan konulardır.Bu nedenle bufnlardan vazgeçmek gerekirKalbi karartır,aşkı ilahi nuruna perde olur.

EHLİ SÜNNETTE KAZA KADER,YARATMA,KESB

 Ehl-i sünnete göre  Allah yaratır, kul ise kesbeder. Yani kulun fiili, kesin kasdı ve iradesinin hemen akabinde Allah’ın yaratma fiiliyle  meydana gelir.Bu durum Allah teala’nın fiili,kulun kasdı olmadan yaratmayıp  mutlaka kulun kasdından , yani fiile yönelmesinden  sonra yaratması şeklindeki adeti ilahiyyeye göredir.Bu bakımdan güç kullanarak yapılan bir şey iki farklı güç tarafından yapılmış olmaktadır.Çünkü fiil yaratılma bakımından Allah’a aid iken ,kazanılma/kesb bakımından kula aiddir.

Molla Cami (k.s) şöyle der:

Hak faildir,Hak’dan başka ne varsa alettir

Aletlerin tesir etmesi ise muhaldir.

Gerçek müessir vardır, birdir

Gerisinin cümlesi evham ve hayalattır.

LEVHİ MAHFUZUN BAŞINDA YAZILANLAR

İbn Abbas (ö. 68/687-88) radıyallâhu teâlâ anhümâ demiştir ki:
“Allâhu Teâlâ ve Tebârek ibtidâ-i Levh-i Mahfûz ’a eyledi ki (Levh-i Mahfûz ’un
başına şöyle yazdı):
“Muhakkak Ben Allahım (c.c.). Benden başka ilâh yoktur ve Muhammed (s.a.v.)
rasûldür.”
“Kim kazâma teslîm olur, belâma sabreder, ni’metime şükrederse sıddıklardan
yazarım, sıddıklarla ba’s ederim. Kim de teslîm olmaz, belâma sabretmez, ni’metime
şükretmezse, kendisine, Benden başka Rab edinsin”