ZAHİR BATIN KONULARI

Halk zahire bakar.Her din mensubu kemalat ehlini kendi dininde görür.Hind'den bir kamil gelse, müslümanın ona bakışı kendi dinince olur.Acaba bu adam namaz kılar mı?Müslüman bir kamil Hind'de olsa , Hindularda kendi inanışlarını Müslüman kamilde ararlar.Oysa Kamil her yerde kamildir..Ehli zahire göre bir kimsenin kamil vasfını alabilmesi için , o kişinin mutlaka namaz kılar, oruç tutar vb. ibadetlerinin olmasını gerekir.O hakikati bakmaz.Efendimiz (sav) irşad makamında olduğu için , zahire riayet ederdi ama hakikatine da işaret ederdi.Onun için bazı hadislerinde şöyle buyurur:"Nice namaz kılan vardır ki , kendisine kalan sadece yorgunluktur"."Namaz müminin miracıdır"."Nice oruç tutan vardır ki, kendisine kalan sadece açlıktır"."Kim Kabe'yi taş toprak gördü ise haccetmemiştir". Üç türlü kulluk vardır: 

1-İbadet:Bu makamın sahipleri ibadeti cennet umuduyla yaparlar ve cehenneme girmekten korkarlar.Bu kimselere tasavvuf ıstıyahında Avam derler.Zahire bakarlar,şeriat ehlidirler. 

2-Ubudiyyet:Bunlar ibadeti cennet,cehennem kaygısıyla değil sırf Allah rızası için yaparlar ama Allah'ı ayrı kendilerini ayrı görürler.Bunlara ebrar denilir,tarikat ehlidir. 

3-Ubudet:Bunlar ibadeti Allah'dan alırlar.Allah ile Allah'a yaparlar. Bunların nazarında abit, mabud, ibadet bir olmuştur. Bunların kendilerine ait varlıkları kalmamıştır. Allah da fani, Allah'la baki olmuşlardır. Bunlar hakikat ehli olup mukarrebun denilir. Efendimiz bir hadisinde buyurmuştur:"Ebrarın hasenatı, mukarrebun yanında seyyiedir" İbni Arabi hazretleri buyurur ki:"Arifin dini yoktur.Yani onlar bir dinle kayıtlı değildirler." yine başka bir ifadesinde:"Benim itikadım, bütün itikadları kapsar"demiştir.Yine İbni Arabi hazretlerinin sözüdür:"Allah bir Resul gönderdi kendisinden, kendisiyle, kendine. Resul'ü gönderen, Resul ve Resulün getirdikleri ve Resulün geldiği kavim bir kavimdir"Bu sözü Zat-ı Hakk'a mahrem-i irfan olanlar anlar