Bir hadiste şöyle buyrulmuştur: "Nimet vahşi bir hayvana benzeronu şükür ile bağlayın" Çünkü şükredilince nimet yerleşir, nankörlük edilince kaçar.
Hz.ali efendimiz buyurmuştur: " Nimetlerin ucu size ulaşınca , az şükrederek onu tamamen kaçırmayın.". Yani kim elinde olan nimete şükretmez ise kendisinden uzak nimetlerden mahrum olur.
Karınca kendisine fayda veren çok şeyi bilir.Mesela tohumun yeşermemesi için ikiye böler.Baklagilleri ise dörde böler.çünkü baklagiller ikiye bölününce de biter.Tohum nemlenince , kuruması için yuvasından güneşe çıkartır.
Hz.Ömer ra. Efendimiz SAV 'e : " Kendisine b.oyun eğilen ve insanların itaat ettiği sultan kimdir, bana haber ver? dedi. Resululllah sav şöyle cevap verdi.: " O, Allah'ın yeryüzünde gölgesidir.O iyi davranırsa , mükafatı kazanır, size de şükretmek düşer. Kötü davranırsa günahı ona aiddir, size ise sabretmek düşer.
Keşfül Esrar isimli kitapta denmiştir: Süleyaman a.s 'a verilenlerden şunlar kastedilmiştir. Mülk/hükümdarlık, peygamberlik, kitap, rüzgarlar, cin ve şeytanların emrine verilmesi, kuşların ve hayvanrların dilinin öğretilmesi, kaleler, heykeller, havuzlar kadar geniş leğenler, katran kaynağı(petrol), bakır madeni ve diğer türlü hayırlar.
Hazret-i Süleyman tahta oturunca bir karınca dışında bütün hayvanlar onu tebrik için geldiler.Karınca ise ona taziye iç in geldi.Karıncalar bu konuda onu ayıpladılar.O ise şöyle cevap verdi: " Allah bir kulu sevdi mi dünyayı ondan uzaklaştırdığını , ahireti ona sevdirdiğini bildiğim halde onu nasıl tebrik ederim.Süleyman akibetini bilmediği bir işe koyulmaktadır.Dolayısıyla o , tebrikten ziyade taziyeye layıktır."
Araisül beyan isimli kitapte yazılmıştır ki:"Bilesin ki kuşların ve vahşi hayvanların sesleri, bütün varlıkların hareketleri nebilere, resullere, ve Arif velilere Allah'tan bir hitaptüır.Onlar bunları haly ve makamlarına göre anlarlar.Nebiler ve resuller onların dillerini ve kastettikleri manaları anlar.Yani bizatihi onların dillerini bildiklheri için değil, Allah Tealanın ilhamıyla kalblerine düşen, onlarla ilgili hususları seslerinden anlar.
Hz.Süleyman,halkına, Allah'ın kendisine bağışladıklarından haber verdi.Çünkü temkin derecesine ulaştığı zaman temkin ehli bir kimsenin , müminlerin imanının artması ve münkirler aleyhine delil olması için halka,kendisinde bulunan Allah'ın mevhibelerinden haber vermesi caiz olur.Allah Teala : " Ve Rabbinin nimetini minnet ve şükranla an(Duha 11) buyurur.
Hz.Davud'un on dokuz oğlu vardı.Her bmiri kendisi padiişahlık ididasında bulundular.Hak Teala semadan mühürlenmiş bir mektup gönderdi.İçinde bir kaç emseleyi zikretti ve şöyle buyurdu: " Bu mneselelere evlatlarından hangisi cevap verirse , senden sonra mülkünün varisi olacak" Davud çocuklarını topladı, alimleri ve seçkinleride oraya çağırdıÇocuklarına şu meseleleri sorud:
" Eşyanın en yakını hangisidir. Eşyanın en uzak olanı nedir? Kendisine bağlanılan , ünsiyet edilen hangisidir? Kendisinden kaçılan,uzaklaşılan şey nedir? İki kaim, iki değişen ve iki düşman olan hangileridir?, Sonu övülen ve güzel iş hangisidir? Sonu kötü ve kınanmış olan iş hangisidir?
Davud'un çocukları cevap vermekden aciz kaldılar.Süleyman, eğer izin verilirse cevapları söyleyeceğini bildirdi.. Davud kendisine izin verdi. Süleyman şöyle cevaplandırdı:"
İnsana en yakın olan şey Ahirettir.En uzak olan ise dünyadan geçen ,uzaklaşan şeydir.
Eşyanın ünsiyet edeni , iinsan cesedinin ruhla olan ünsiyetidir.
Kendisinden en çok kaçılan ve uzaklaşılan şey, ruhu olmayan bedendir.
Kaim olan iki şey arz ve semadır.Değişen gece ile gündüzdür.
İki düşman ölümle hayattır.Sonu beğenilen ve güzel olan davranış , öfke halinde sakin olmaktır.Akıbeti kınanan davranış ise gazap anında hiddettir.
Verilen cevaplar semadan inen mektuptakine uygun olduğundan , İsrailoğullarının önde gelenleri Süleyman a.s 'ın fazilet ve kemalini tasdik ettiler.Davud a.s mülkünü/saltanatını ona teslim etti ve entesi gün vefat etti.Süleyman a.s tahta oturdu.
Miras mal konusundadır.Peygamberler ise ancak nefsani kemalat miras bırakırlar.Onların yanında malın değeri yoktur. Efendimiz SAV Hz.Alir.a 'a hitaben şöyle buyurmuştur.Sen benim kardeşim ve varisimsin" Ali r.a : "Senin mirasın nedir?" diye sordu. Efendimiz SBAV : Benden önceki peygamberlerin miras bıraktığı Allah'ın kitabı ve benim sünnetim" buyurdu.
Kutuplardan birisi , Rabbinden kendisinden sonra makamının oğluna verilmesini istedi.Hak Teala ona sırrında: " Hilafet makamı verasetleolmaz.Bu ancak ilimlerde ve mallarda olur.
Sadık mürid , bu iş için istidat kazandıktan sonra hakikatların ilmini şeyhinden biras olarak alır. Bu hakikatlar onun makamatı olur. Bu yüzden Hz.Peeygamber sav: "Alimler peygamberlerin varisleridir" buyurmuştur.
İlim iki türlüdür.Birincisi ,Şer'i vasıtalarla tahsil edilen beyan ilmi. İkincisi, gaybi keşiflerden elde edilen ıyan ilmi.Rasulullah'ın(sav) " Alimlere sor, hikmet ehline karış ve büyüklerle oturup kalk"hadisi ile kestedilen şudur: Fetva isteme ihtiyacın olduğunda sadece beyan ilmini bilen alimlerden sor.Sadece ıyan ilmini bilen alimlere karış. Beyan ve ahkam ilmi ile mükaşefe ve esrar ilmini bilen alimlerle oturup kalk.Onlarla oturup kalkmanın emredilmesi, dünya ve ahiretin faydaları bu beraberlikteolduğu içindir
Allah Teala, yedi kimseye yedi şeyi öğretti.
Adem a.s 'a eşyanın isimlerini öğretti. Bu , meleklerin ona secde etmelerine ve selam vermelerin sebep oldu.
Hızır (a.s)'a firaset ilmini öğretti.Bu onun , Musa ve Yuşa a.s gibi öğrenciler bulmasına sebeb oldu.
Hz.Yusuf'a , rüya ilmini öğretti. Bu onun ailesini bulmasına, saltanata ermesine sebeb oldu.
Hz.Davud'a zırh yapmasını öğretti. Bu da ona riyaset ve derece elde etmesine sebeb oldu.
Hz.Süleyman'a kuşların dilini öğretti.Bu da onun Belkıs'ı bulmasına sebeb oldu.
Hz.İsa ya kitabı, hikmeti, Tevrat'ı ve İncil'i öğretti. Bu da onun annesinden töhmetin giderilmesiine sebeb oldu.
Hz.Peygamber efendimiz sav 'e şeriatı ve tevhidi öğretti. Bu da şefaatın varlığına sebeb oldu.
İbni arabi'nin Fütuuhat isimlikitabında denir ki: " Bilesin ki havassın günahları , başkalarının tabiatından gelen şehvetin hükmüyle işledikleri günahlar gibi değildir.Onların günahları tevil de hata etmeleri ile olur"
Bunu nizahı şöyledir: " HakTeala arif-i billah bir kulunun muhalif bir günahı işlemesini murad etmişse , Te'vil ile bu ameli işlemeyi ona güzel gösterir.Çünkü arifin marifeti , onu kendisinde bir hak tarafolduğuna şahidlik eden bir te'vil olmaksızın muhalefete düşmekten alıkoyar. Çünkü arif asla hürmeti/haramı çiğnemez. Süslü gösterme ve Te7vily yoluyla mukadder bir hataya düşerse , Alla hTeala ona kindisini bu fiile sevkeden o Te'vilin bozuk olduğun bildirir. Nitekim Adem a.s hakkında böyle olmuştur.Çünkü o, te'vili ile asi olmuştu. İşte o zaman arif şeriat lisanının kendisinin iisyan ettiğine hükmettiği gibi o da kendisi aleyhine aynı hükmü verirO bu hataya düşmeden önce te'vil şüphesi bulunduğu için asi değildir. Nitekim müçtehit bir meselede ki meşru hükmün o olduğuna inanarak herhangbiri hususta fetva veerdiği zaman hata ile vasfedilmez.
Beyazid k.s 'a " Ehli keşiften olan bir arif günah işler mi? dtiye sorulduğunda " Evet , Allah'ın emri mutlaka yerine gelecek, yazılmış bir kaderdir"(Ahzab 39) diye cevap vermesiene gelince , bu yukarıda söylenenlere ters düşmez.Yani Allah hakkında takyid ile (kayıt ve şart koşarak) hükmetmemeleri ariflerin edeplerindendir.Beyazid sanki şöyle demektedir: Eğer Hak Teala ezeli ilminde onlar aleyhine bir şey takdir etmişse , o mutlaka mepydana gelir.Meydana gelince de o kimse için mutlaka bir hicab vardır. Bunun en azı tevil veyatezyin(süslü gösterme9dir.
Beyazid Beistami hazretleri çölde , üzerinde " Dünmayı da ve ahireti de kaybetti" yazan bir kafatası buldu, ağgladı ve öptü.Sonra : "Bu bir sufinin başıdır" dedi.
Bilesin ki dünya ehli ahiret ziyanı içinde , ahidet ehli de Mevla ziyanı içindedir.İki aleme de iltifat etmeyen ise Mevla'yı kazanır.
Hafız Der ki :
Güzel geçen günler , dostla geçirilen anlarmış.
Gerisi abes, boşunaymış.
Ariflerden biri der ki: "Bana kırk huri keşfolundu.Onları havada üstlerinde gümüş altın ve mücevherden elbiseler olduğu halde uçuşurken gördüm.Onlara bir kez baktım, sonra kırk gün cezalandırıldım.Daha sonra onlardan daha güzel ve daha endamlı seksen huri bana keşfolundu. "Onlara bak" denildi. Bunun üzerin secdeye kapandımve secdede gözlerimi yumdum.ve : "Ya Rabbi Sen'den başkasından Sana sığınırım, benim buna ihtiyacım yok" dedim.Allah onları benden uzaklaştırana kadar dua edip yalvarmaya devam ettim.
İşte ariflerin halleri budur.Allah Teala'dan başkasına /masivaya iltifat etmezler.Mülk ve melekut alemlerinden kör olurlar (onlar görmezler). Cahil gafiller ise Allah'dan başka şeylere (masivallah) sevgileriyle kalb gözleri kör, kalb kulakları sağır olmuştur.Rasulullah abs 'in " Bir şeyi sevmen, seni kör ve sağır yapar.hadisinde buna işaret vardır.
Şu halde akıl sahibine gereken kalbin perdelenmesine ve helakına sebeb olan çirkin amellerden; bocalamayı ve körlüğü gerektire nkötü ahlaktan kaçınmak ; bilakis Mevla'ya vuslata götüren , mutlak olarak hüsranı yasaklayan Kur'an ile amele gayret etmektir.
En büyük zalim, Allah'ın şeriatının hükmü altına girmeyendir.Allah Teala "Doüğrusu şirk büyük bir zulümdür(Lokman 13) buyurarak bunu kastedmiştir. Ortanca zalim, sultanın hükmünü yerine getirmeyendir. En küçük zalim ise amel veçalışmaktan haylazlık yapıp insanların menfeatlarını alan , kendi menfeatını onlara vermeyendir.
Efendimiz sav buyurmuştur: "Ben temiz kimselerin sulblerindentemiz kadınların rahimlerine nakledilmeye devam ettim"."Niihayet beni asla zina karışmayan anne-babamdan çıkardı."
Peygamberimizin sav. nesebinin şerefine halel getirecek sözlerdin dili tutmak gerekir." Hz.Peygamber sav in ataları hakkında nasıl inanacağız?" sorusuna şöyle cevap vermek gerekir: " Bu konu itiikadi konulardan değildir.Onun için kalbin bunda bir payı yoktur.Dilin payına gelince avamın yanında sükut gerekir.
Süyuti der ki:Hz.Ademden Mürre b.Kab'a kadar ecdadının iman ettikleri hadislerde ve seleflerin sözlerinde beyan edilmiştir.Mürre ile Abdülmuttalip arasında dört dedesi kalmıştır.Ben onlar hakkında nakil bulamadım. Abdulummtalip, Efendimiz sekiz yaşında iken dünyasını değiştirmiş.İbrahim a.s 'ın diniüzere olup putlara tapmadığıdır
Hak Teala Efendimiz sav 'e buyurmuştur: "(Önce) en yakın akrabanı uyar"(Şuara 214) Bu ayet nazil olduğunda Efenedimiz sav safa tepesine çıkarak şöyle buyurmuştur: " Ey Abdülmuttalipoğulları, Ey Haşimoğulları ey Abdülmenaf oğulları. Kendinizi cehennem ateşinden kurtarın.Ben sizden hiçbir şeyi uzaklaştıramam.
Ey Ebubekir'in kızı Aişe, Ey Ömer'in kızı Hafsa! Ey Muhammed kızı Fatıma! Ey Muhammed'in halası Safiye! Kendinizi cehennem ateşinden satın alın/kurtarın. Ben sizden hiçbir şeyi gideremem."
Hz.Aişe sıddıka r.a ağladı ve "Ey Allah'ın Rasulü! Kıyamet günü senin bize yardımcı olamayacğın bir gün müdür?" diye sordu.Resulullah sav şöyle cevap verdi:" Evet , Ya Aişe üç yerde: Allah Teala "Kıyamet günü için terazi kurarız"(Enbiye 47) buyurur.İşteo zaman sizin için Allah'dan bir şeye gücüm yetmez. İkincisi nur verildiği zaman Allah dilediğinin nurunu tamamlar, dilediğini de yüz üstü karanlıklarda bırakır.İşte o zaman da sizin için Allah'tan bir şeye gücüm yetmez.Üçüncüsü sıratta Allah dilediğini selamete çıkartır ve korur, dilediğini de yüz üstü ateşe atar."
İmanın aslının bulunmadığı zaman, Resulullah Efendimize yakınlığın(akrabalığın) fayda vermeyeceği vurgulanmıştır."Sana uyan müminlere (merhamet) kanadını indir"(Şuara 215) ayeti ile peygambere tabi olan mümin kimselerin, mümin olmayan peeygamber hısımlarından evla olduğunu göstermektedir.Hak Teala "sana uyan müminlere merhamet kanadını indir"buyurdu, mutlak olarak "Müminlere merhamet kanadını indir" buyurmadı.Fakat "sana uyan" ile bunu kayıtladı.Çünkü her tabi olan mümindir.Fakat her mümin tabi değildir.Bu, ancak ittiba ile hasıl olacak imanın hakikatından uzak bir müminin, iman iddiasıyla aldanmaması içindi"
Kur'an için hak teala "Onu Ruhul-emin(cebrail indirdi.Senin kalbine,uyarıcılardan olman için"
Kalb özel olarak zikredilmiştir.Çünkü şuur ve tasdikin mahalli , vahiy ve ilhamın kaynağıdır.İinsan vücudunda , ondan başka hitaba ve feyze layık bir yer yoktur.Bu yüce rütbe ve yüksek lütuf diğer peygamberler arasında Hz.Peygamber sav 'e tahsis edilmiştir. Çünkü onların kitabları levhalar ve sahifeler halinde kalblerine değil bir bütün olarak suretlerine indirilmiştir.
Vahiy, Hz.Mustafa sav'e indiği zaman vahye şiddetle istek duyması ve onunla kendinden geçmesi(istiğrak) sebebiyle önce kalbine inerdi. Sonra kalbinden anlayışına ve kulağına intikal ederdi.Bu, yukarıdan aşağıya bir iniştir ve havassın derecesidir.Avama gelince onlar ilk olarak işitirler.Böylece vahiy ilk kez onların kulaklarına , sonra anlayışlarına , sonra da kalplerine tenezzül eder/iner. İşte bu aşağıdan yukarıya doğru bir terakkidir.Bu , müridlerin ve ehli sülukun durumudur.
Cebrail a.s gahiy getirdiğinde bazen melek suretinde , bazen beşer suretinde olurdu.Eğer vahy ve haber , şeri hükümlerin açıklanması, helal ve haramlarla ilgili ise beşer suretinde gelirdi."Sana kitabı getiren O'dur(ali imran 7) ayeti bunu ifade eder.Burada kalb zikredilmemektedir.Şayet vahy aşk ve muhabbete , ariflerin sırlarına ve remizlerien dair ise Cebrail melek suretinde gelir. Bu ruhani ve latif bir hal olduğu için Hz.Peygamber'in gönlüne bağlanır/yakın olur, böylelikle başkaları o sırlara vakıf olmazdı.Bu hususta Hak Teala şöyle buyurmuştur:"Onu Ruhul emin senin kalbine indirdi" Bu vahiy hali tamam olduğu zaman "O hal benden gider ve ben de o vahyi ezberlemiş olurum." derdi.
İdris a.s şöyle demiştir:"Kim otoriter bir sultanı, adil bir hakimi, bilgili bir tabibi, kurulu bir çarşısı ve akan bir nehri olmayan yerde oturursa kendisini, ailesini,malını ve çocuğunu zayi etmiş olur."
Hikaye edilir ki Şibli(k.s) bir yolculuğunda Allah'ı çok zikreden ve " Allah, Allah" diyen bir genç gördü.Şibli ona şöyle dedi:" Amel olmadan "Allah" demenin faydası olmaz.Çünkü Yahudi ve Hırıstiyanlarda bu konuda seninle beraberdir.Çünkü Allah Teala "Andolsun, onlara ; "gökleri ve yeri kim yarattı?" diye sorsan mutlaka "Allah" derler(Lokman 25)buyurmuştur.Genç on kez "Allah" dedi, sonra bayılıp yere düştü ve o halde öldü.Şibli geldi, gördü ki gencin göğsü yarılmış ciğerinin üzerinde "Allah" diye bir yazı var.Bir münadi seslendi ve şöyle dedi: " Ey Şibli ! Bu, az sayıdaki muhiplerden/ sevenlerdendir."
Allah Teala ariflerin kalbleriniyarattı , onları marifet ve yakin ile süsledi.Onları hakkani zikir yolundan ruhani nimetlerin içine soktu.Tıpkı gafilleri nisyan/unutma ve günahlarda ısrar yolundan ruhani ve cismani azaba duçar ettiği gibi . Birincisi rahmetinin eserlerinden , ikincisi ise izzetinin alametlerindendir.Buna ancak O'na kurbiyet ve vuslata ehil olanlar yol bulabilir. Kahır ve cezasına istidadı olanlar ise yoldan geri kalır.
" O gün ne mal fayda verir ne de evlat. Ancak Allah'a kalbi selim (temiz bir kalb) ile gelenler (o günde fayda bulur) (Şuara 88-89)
Hissi olan lezzetler; yeme içme, güzel evler ve konaklarda yaşama arzusu.bunlar fani dünyaya ait olup dünya ehlinin lezzetleridirler.
Bunların üzerinde ise ahiret ehlinin lezzetleri vardır.Bunlar ise marifetler, ve ilimler ile onlara uulaşmayı sağlayan tevazu, vakar,tecerrüd ve sabır/ tahammül gibi kalbi lezzetlerdir.
Bir hadiste şöyle buyurulmuştur: "Melekler, müdafaa ve müsabaka dışında eğlence yerlerinde bulunmazlar" Burada kastedilen müsabaka ; atıclık,at, deve ve koşma müsabakalarıdır,
"Şuara suresi 109 ayeti: "Buna karşı sizden hiçbir ücret istemiyorum.Benim ecrimi verecek olan ,ancak alemlerin Rabbidir"
Hazret-i Nuh a.s ın dilinden ifade edilmiştir.
Allah için iş yapan , ücertini Allah'Tan başkasından talep etmez.
Bununla peygamberlerin varisleri olan alimlerin, peygamberlerin edepleriyle edepleneceklerine, dolayısıyla onların ilimlerini yayarken insanların bir şey talep etmeyeceklerine, onlara öğretmelerine, nasihat ve öğüt vermelerine karşılık kendilerinden bir menfeat sağlamayacaklarına iişaret etmektedir.Her kim dini yayıp anlatıp yayma, vaaz ve hasihatta bulunmak konusunda kendisini dinleyen müslümanlardan menfeat sağlarsa , Allah o insanlara diledikleri şey hususunda bereket vermez.O alimlerinde insanlardan aldıkları şeylerin bereketi olmaz.Az bir dünya metaına karşılık dinlerini satarlar. Sonra onlar içinde bunda bir bereket de olmaz.
Beyazid r.a der ki: " Çölleri kat ettim, bozkırlara ulaştım.Bozkırları kat ettim , melekuta ulaştım. Melekutu kat ettim, Melik'e vardım. "Bahşiş" dedim. Bütün bu gördüklerimi sana verdim" buyurdu. "Biliyorsun ki ben bunlardan bir şeyi görmedim" dedim. Ne istiyorsun? buyurdu."İstememeyi istiyorum" dedim.Biz onu sana vredik" buyurdu.
Hastalık, dünya ve ahirete alaka ve sevgi beslemektir.Şifa ise bunlardan alakayı kesmektir. Bu da Cenab-ı Hakk'ın inayeti ilahiyesinin cezbesiyle olur.İnayeti ilahiyye gelince , salik her şeyden (dünya ve ahiretten) ilgi ve alakasını keser ve tek olan Allah'a bağlanır. Yani tecrit şerbetiyle , alaka ve muhabbet hastalığından kurtulur.
Şuara suresinin 80 ninci ayeti: "Hastalandığım zaman bana şifa veren O'dur" ayette Allah'dan başkasına ilticayı ve herhangibir sebeble tedaviye güvenmeyi terk etmeye işaret vardır.Bu, teslimiyetin kemalidir.
Hafız Şirazi demiştir:
Amele güvenme, çünkü zeval gününde Kudret kaleminin senin defterine ne yazdığını nereden bileceksin? Amel defterinin siyahlığı yüzünden bu sarhoşu kınama, Kaza ve kader kalemi başına ne yazdı , kimbilir?
Sultanların/İdarecilerin huzuruda olmak insanların en çok talep ettiği şeydir.Bu nedenle Firavunun sihirbazları Hz.Musa'ya üstün geldikleri takdirde bir ücret istemişler,Firavun da "Hiç şüphe etmeyin gözde kimselerden olacaksınız"diye onlara söz verdi.Bu onlara göre en yüksek derecelerden sayılırdı.Sultan ve benzerlerine yakın olma konusunda dünya ehlinin hali budur.Halbu ki akıl sahipleren göre bu şeyler en büyük musibetlerdir.
Kalb nefis ve şehvetlerinden yüz çevirerek Allah'a ve O'nu talebe yöneldiğinde , makam ve riyaset sevgisi ağından başka nefsin onun üzerinde bir hakimiyeti yoktur.Çünkü makam sevgisi sıddıklerin başından en son çıkan şeydir.
Mesnevi de denir ki:
Taht dediğin ancak bir mengenedir.Bulunduğun yeri başköşe sanıyorsun ama kapıda kalmışsın Dünya padişahları , damarsızlıkları yüzünden kulluk şarabının kokusunu alamazlar. Yoksa Ethem gibi kendilerinden geçerek , hiç beklemeden saltanatı bir yana atarlardı. Fakat Allah , bu dünyanın varlığını sürdürmesi için Onların gözleri ile ağğızlarını mühürledi. Böylece taht ve taç onlara tatlı gelir.Dünya hükümdarlarından haraç almayı düşünürler. Aldığın haraçla kum gibi altın biriktirsen de Sonunda o senden geriye miras kalır. Mal,mülk ve altın senin canına yoldaş olmaz.Öyleyse altını ver , görebilmek için sürme al. Bu dünyanın dar bir kuyu olduğunu gör Ki Yusuf gibi o ipi tutabilesin.Kuyuda göz yanılmaları olur.En azından taş altın gibi görünür. Oyun sırasında çocuklar kendilerini oyuna kaptırınca çömlek parçası onlara altın ve mal gibi görünür.
İblis, Hz.
Adem için "Ben ondan daha üstünüm" diyerek secde etmedi.Ancak Firavun daha beterini yaptı "Ben sizin en yüce Rabbinizim" diyerek Allah'a inatla karşı çıktı.Bu yüzden Allah'ın kahır sıfatının mazharı oldu ve azgınlıkta kemale erdi.Kıyamete kadar her asrın bir Musa'sı ve firavunu olacaktır.Niletin azgınlaştırıp firavun haline getirdiği insanler her asırda bulunacak, ve sahip olduğu maddi güçle insanlara zulmedecektir.
Şuara suresi 21 nci ayettir.Hz.Musa a.s bu sözü Firavun'a söylemiştir.Çünkü Firavunun fırıncısı Kıbti adama yumruk atınca korkarak kaçmış, on sene Medyen tarafında saklanmıştır.Peygamberlik verilince emir üzerine Firavun'a gitmiştir.Firavun öldürme hadisesini kastederek "o yaptığın (kötü) işi yaptın" demiştir.
Büyüklerden birisi der ki: " Allah Teala , Musa a.s 'a yaptığı gibi kullarından birini yüksek makamlardan bir makama ulaştırmak istediğinde içine bir korku verir ki halktan kendisine kaçsın ve böylece ona özel sırları keşfolunsun.Havassın günahları başkalarının günahları gibi değildir.Çünkü onlar tabiata ait şehvetin hükmü ile bu günahlara düşmezler.Bilakis hata ile düşerler.Hata ile işlenenden sorumluluk kaldırılmıştır.
Hak Teala ister ise göksel bir mucize indirmeye sahiptir,Bu göksel mucize ,inanmayanların boynunu eğip inanmaya mecbur bırakacaktır.Ancak, sünnetullah'da böyle bir zorlama yoktur.Efendimiz SAV Kureyşlilerin kendisine inanmamasına çok üzülmüş, bunun üzerine Hak teala , O'nu teselli için Şuara suresinin 4 ncü ayetini Efendimiz'i teselli için indirmiştir: ""Biz dilesek , onların üzerine gökten bir mucize indiririz de , ona boyunları eğilip kalır" Ayette iman ve marifetin hakiki anlamda özel bir mevhibe olup kulların kazanarak elde ettiği şeylerin dışında kaldığı beyan edilmektedir.Mevhibe hasıl olunca uyarma ve müjde insana fayda verir.Dolayısıyla şekavet üzre yaratılanlar / fıtratında şekavet olan kendisine ağlasın.
Hafız Şirazi der ki:
İyi akibete sahip olmak ne rindliktedir ne de zahitlikte İşi Allah'ın inayetine bırakmak en iyisidir.
İmam Nesefi , Tefsirül Teysir isimli kitabında der ki: " Ben O'nun tercih ettiği tertibe ve içtihadına göre onları şöylece sayıyorum:
Peygamber sav imanın şubelerini saymaya tehlil ile başladı.Ondan sonra şunlar gelir:Tekbir, tehlil, tahmid,temcid, tecrid, tefrid, tevbe, inabe, nezafet/temizlik, taharet, namaz, zekat, oruç kıyam/gece ibadeti, itikaf, hac, umre, kurban, sadaka, gaza, köle azadı, Kur'an kıraati, ihsana devam etmek, isyandan uzak durmak, azgınlığı terk etmek, düşmanlığı bırakmak, gönlün takvası , lisanı korumak, sena,dua,havf,reca, haya, sıdk,safa, nasihat/samimiyet, vefa, nedamet, ağlamak, iihlas, zeka,hilm,sena/cömertlik, iyiliğe şükür, belaya sabır, kazaya rıza, ölüm için hazırlanmak, sünnete uuymak, sahabeye muvafakat, yaşlılara ihtiram, küçüklere şefkat, ümmetin alimlerine uymak, avama şefkat, havasa ihtiram ve saygı, Ehli sünnete tazim, emaneti eda, iffeti korumak, yemek yedirmek, iyilik yapmak, yetimleri kollamak, sılai rahim, selamı yaymak, Allah7a teslimiyette sadakat, günahlardan korunmayı gerçekleştirmek, dünya konusunda zühd, ahirete rağbet, Mevla'ya muvafakat, hevaya muhalefet, cehennemden sakınmak, Meva cennetini talep, keremi/cömertliği yaymak, aile mahremiyetini muhafaza, hizmetçilere iyilik yapmak,tevfiki talep, tahkiki muhafaza, komşu ve arkadaşları gözetmek,, kölelere iyi davranmak ve imanın şubelerinin en aşağısı yoldan eziyet veren şeyleri kaldırmak"
Molla Cami der ki:
" İnsanlar arasında tevbeden dem vururum, gönül ise günahta ısrarlı
Benim böyle yoldan çıkmış birisi olduğumu kimse anlamıyor."
Ebu Zer hazretlerinden rivayet olunmuştur: "Kıyamet günü bir kimse hesap için getirilir.Büyük günahları saklanarak "küçük günahlarını ona arzedin" denir ve "Sen şu günde şunu yapmışsın." diye söylenir.O da ikrar eder, inkar edemez. Büyük günahlarının da aynı şekilde arz edileceğinden korkarken (Allah tarafından meleklere) "Ona yaptığı her günah karşılığında bir sevap verin" denir.O bunu görünce " Benim burada göremediğim daha başka günahlarım da var" der".
Ebu Zer r.a "İşte bunun üzerine Resulullah'ın azı dişleri görününceye kadar gülerken gördüm.Sonra " Allah onların kötülüklerini iyiliklere çevirir " ayetini okudu.
Gece namazına mani olan şeyler, dünya işlerine çok önem vermek, dünya ile fazla meşguliyet, bedeni boşu boşuna yormak, çok yemek, çok konuşmak, eğlence ve dedikoduya dalmak ve kayluleyi ihmal etmektir.Muvaffak olan kişi, vaktini ganimet bilen, derdini ve devasını tanıyan , ihmal etmeyen ve böylece kendisi de ihmal olunmayan kimsedir.
Bir abid veufatı gelip çattığında şöyle dedi: " Ben üzüntüler, gamlar, hatalar ve günahlar yurdu olan bu dünya için üzülmüyorum.Bütün üzüntüm, uyuduğum geceye, oruç tutmadığım gündüze, ve Allah'ın zikrine gafil olduğum saatedir. Fırsatını bulan kimse acele etsin.Geri kalan ömrün bir kıymet ve değeri yoktur.
Büyüklerden birisi şöyle demiştir: " Uyku beden için bir rahatlıktır.Mücahedeler bedeni yorar.Bu iki şey birbirine zıttır.Hakikatte uyku, kalbe ait duyu oranlarının açılması iç in zahiri duyu organlarının kapatılmasıdır.Uykunun hikmeti şudur: İnsanlardaki kutsi ruh , rabbani latife veya nefsi natıka , bu sufli cisimde gerçekten yabancı/garip; onun ıslahı , onun faydalarını celb ve zararlarını def etmekle meşgul; kişi uyanık olduğu sürece bedende mahpustur.Kişi uyuduğu zaman o, asıl mekanına ve kendine ait yere döner.Ruhlarla karşılaşır, manaları kavrar.Melekut alemine varınca , şehadet aleminde gördüğü şeylerin misallerini ve bunların manalarına muttali olur, galbe ait bilgileri alır. Böylece rahatlar. İşte rüya tabirindeki sır da budur.
Nefsiiyle mücahede eden kimse, uyku ve istirahati terk ettiği zaman üzerindeki dört unsur; toprak,su,ateş ve havanın cüzleri erir. Bu durumda kalbden hicab/manevi perde kalkar ve kalb gözüyle melekut alemine bakar ve Rabbine iştiyak duyar.
Bazen maksudunu uykuda iken görür.Ahlatıldığna göre Şah Şüca otuz sene uyumamıştı. Tesadüfen bir gece uyudu, rüyasında Hak Teala'yı gördü. Bundan sonra o , yanında bir yastık taşır, her nerede uykusu gelirse yatar uyurdu.Bu durumu şu şiirinde söylemiştir:
Kalbimin sürurunu uykumda gördüm/ Bu yüzden uyuklamayı ve uykuları sevdim.
Denilmiştir ki; Şeriatı uygulamak suretiyle de olsa nefsani bir yol üzerine yaşayan , rabbani hakları değil , nefsani hazları elde etmeyi arzulayan herkes hevasına kulluk yapmaktadır.
Hevanın galebe gücü o derecedir ki , " Yeryüzünde (Allah'dan başka) tapılan ilk ilah hevadır" hadisi vardır.Kur7an diliyle "Hevasını kendisine iilah edinen kimseyi gördün mü?" ayeti inmiştir.
Ebu Süleyman r.h der ki:" Nefsini hevasına tabi kılan kimse onun katline ortak olmuştur.Çünkü nefsin hayatı zikir ile ölümü ve katli ise gaflet iledir.Gaflete düştüğünde şehvetlere tabi olur.Şehvetlere kapıldığında ise artık ölü hükmündedir.
Mekke müşrikleri kendileri gibi bir insan olan, çarşı pazar dolaşan acıkınca karnını doyuran,susayınca su içme ihtiyacı olan Efendimiz sav'i alaya alırlar idi.Kendileri ile kıyaslayıp bizden ne farkı var ki? diyerek peygamberliği ona layık görmezler idi.
Aynı şekilde kıyamete kadar bu anlayış sürecektir.Allah velilerini alaya alacaklardır.
His ehli nübüvveğti ve irsaleti zahiri his ile göremezler.Çünkü onlar ancak Allah7ın nuru ile desteklenmiş basiretle idrak edilir.Kendilerinin ulaşamadıkları nübüvvet ve risalet kelamını Rasulullah'dan işitince onu sadece alaya aldılar ve alay ederek : " Bu mu Allah'ın peygamber olarak gönderdiği" derler.
Mesnevi de denir ki:
Yazıda "şir"(aslan) "şir" (süt) e benzese bile , sen temiz kişilerin işini seninle kıyaslama.
Bütün dünya bu yüzden yoldan çıktı; Hak abdallarından pek az kişi haberdar oldu.
Peygamberlerle eşitliğe kalkıştılar , velileri de kendileri gibi sandılar.İşte biz de insanız , onlar da insan. Biz de uykuya ve yemeğe bağımlıyız , onlar da dediler.
Körlük yüzünden , arada sonsuz fark olduğunu bilemediler.
İki çeşit arı aynı yerden yedi: ama bunun biri zehir oldu, öteki bal/ İki çeşit ceylan ot yiyip su içti; birinden fışkı ötekinden halis misk geldi.İki çeşit kamış aynı kaynaktan su içti ; birisi boş , öteki şekerle dolu.
Cenab-ı Hakk'ın sünnetullahıdır.Furkan suresi 31 ayetidir: "(Rasulüm) İşte biz böylece her peygamber için suçlulardan düşmanlar peyda ettik.Hidayet verici ve yardımcı olarak Rabbin yeter"
Denilmiiştir ki Peygamberlerin ve velilerin dereceleri kendilerine muhaliflerle ve düşmanlarla imtiihan edilmeleri sebebiyle yükseltilmiştir.
Bu ayette işaret edilmektedir ki Allah Teala talebinde sadık her sıddıka eziyet etmesi için iinadcı, huzurdan kovulmuş bir düşman musallat eder.Sıddık ise Allah yolunda onun ezasına sabreder., onun sayesinde hilmini sınar ve Allah'ın hükmüne rıza gösterir, Allah'n imtihanına sabrederek , hükmüne teslim olur.Allah7ın hükmüne teslim olma , her şeyi Allah'a havale etme ve O'na tevekküle muvaffak kılma nimetinden dolayı Allah'a şükreder.Böylece bu adımlarla Allah'a yürür (seyr ilallah), hatta bu kanatlarla Allah'ta Allah ile uçar.Nitekim Allah7ın peygamberlerini ve evliyasını terbiye hususunda takip ettiğ sünnetullah bu şekildedir."Allah'ın sünnetin de iseasla bir değişiklik bulamazsın"(ahzab 62)
Şibli hazretlerine : "Dünyada meşguliyetler , ahirette ise korkular vardır.O halde kurtuluş ne zaman?" denildi.O da:" Dünyanın meşguliyetlerini terk et , ahiretin korkularından emin olursun"dedi.
Furkan suresi 20 nci ayette buyrulur: "(Ey insanlar) Sizin bir kısmınızı diğer bir kısmınıza imtihan(vesilesi) kıldık.(bakalım) sabredecek misiniz?. Rabbim hakkıyla görendir"
Fakirleri zenginlerle, peygamberleri kendilerine gönderildikleri kimselerin düşmanlıkları ve eziyetleri ile, hastaları sıhhatli kimselerle, güçsüzleri yüksek mevki sahipleri ile, halkı sultanlarla, toplumun alt tabakasını soylularla, körleri görenlerle, güçsüzleri güçlülerle denedik.
Ele geçen şey sınanmak, elden çıkan şey de denenmek içindir.
Bir Hadis-i şerif de buyrulmuştur: "Rabbim bana Mekke vadisini altın yapmayı teklif buyurdu da ben:" Hayır , ya Rabbi! Fakat ben bir gün aç, bir gün tok olayım. Aç olduğum gün sana yalvarıp dua edeyim. Tok olduğum gün ise sana hamd ve senada bulunayım."(tirmizi Zühd 35)
Müminler, peygamberin yanında mühim bir hususta istişarede bulunmakta iken Peygamberden izin istemeden ayrılmayı Hak Teala yasaklamıştır.Nur suresi 62 ayet: "Onlar, o Peygamber ile ortak bir iş üzerindeyken ondan izin istemedikçe bırakıp gitmezler..(Rasulüm) Şu senden izin isteyenler , hakikaten Allah'a ve Rasulü'ne iman etmiş kimselerdir.Öyle ise , bazı işler için senden izin istediklerinde , sen de onlardan dilediğine izin ver; onlar için Allah'tan bağış dile; Allah mağfiret edicidir, merhametlidir"
Geçerli özür ve ihtiyaç olmakla birlikte Rasulullah'ın meclisinden ayrılıp gitmenin büyük bir hata olduğu ifade buyrulmuşutr.
Bu sebeble tarikat büyükleri demişlerdir ki Zaruri bir ihtiyaç içi nçıkmak isteyip te şeyhini yerinde bulumayan mürit , kapıda durur. Kalbiiyle teveccüh ederek şeyhinin ruhaniyetinden izin ister ki kendiliğinden çıkmış olmasın. Bilakis bu tavrı şeyhine ittiba yoluyla gerçekleşmiş olsun.Çünkü ittibada büyük tesir vardır.
Sadık mürit , şeyhinin bütün tasarruflarına tabi olan ve onu nizni olmadan nefes bile almayan kişidir.Gizlide ve açıkta şeyhine muhalefet eden kişi, asla doğruluk kokusu duyamaz ve seyri süratli olmaz.Bu tür bir kusur işleyen mürit , yaptığı muhalefet ve hıyanetten derhal vazgeçmeli özür dilemelidir.Müridler şeyhlerin ıyali(aile fertleri) dirHallerini düzeltmek üzere şeyhlerin, mallarından onlara infakta bulunmaları farzdır.
Enes (r.a) dan rivayete göre o , şyöle demiştir.: Rasulullah sa.'e on sene hizmlet ettim.Yaptığım bir iş için asla " Niçin böyle yaptın?" , kırdığım bir şey için " Bunu niçin kırdın?" demedi.(Bir defasında) ayakta durmuş mübarek ellerine su dökerken başını kaldırıp : " Sana faydalanacağın üç haslet öğreteyim mi?" buyurdu. Ben de "Evet, anam-babam sana feda olsun ya Rasuallah"dedim.Şöyle buyurdu: "Ümmetimden biri ile karşılaştığın zaman selam ver ki ömrün uzasın. Evine girdiğin zaman oradakilere selam ver ki hayrın çoğalsın. Kuşluk namazı kıl ki o, iyilerin ve Allah'a dönenlerin namazıdır."
Efendimiz SAV buyurmuştur:İki gözü olan birisi kendisine baktığı halde yemek yiyen ve onu yemeğine ortak etmeyen kişi, devası olmayan bir hastalığa tutulur"
Meşhur Sufi Rabiatül Adeviyye'nin kocası vefat edince Hasan Basri ve arkadaşları onun yanına girmek için izin istediler.izin verdi.Kendisi bir perde arkasına çekilerek oturdu.Hasan ve arkadaşları:"Kocan öldü, dolayısıyla bir kocaya ihtiyacın var.İçimizden birisi ile seni evlendirelim dediler.
Rabia: " Ancak içinizde en alim olan birisiyle evlenebilirim?" deyince "En alimimiz Hasan Basri" dediler.Bunu nüzerine Rabiat,ona "Sana dört şey soracağım bilebiliirsen olur" cevabını verdi ve sorularını sormaya başladı.Bu sorular şunlar idi:
1- Ne dersin ölsem ve dünyadan çıksam , imanlı mı ölürüm yoksa imansız mı?
2- Ne dersin kabre konsam ,münker ve nekir bana sual etseler, onlara cevap vermeye gücüm yeter mi? yetmez mi?"
3- Kıyamet günü inisanlar toplanıp amel defterleri uçuşmaya başladığında kitabım sağımdan mı? yoksa solumdan mı? verilecek"
4- "İnsanlar bir gurup cehhete gidecek diğerleri cehenneme girecek denildiğinde ben hangi gurupta olacağım?"
Hasan Basri bu soruların tümüne Bu sorular gayba ait sorulardır bilmiyorum" diye cevap verince Hazret-i Rabia: " Bu dört şeyin gamını taşıyan bir kimse evlenmekle nasıl meşgul olabilir? demiştir. sonra sözüne şöyle devam etmiştir:
"Ey Hasan bana haber ver Allah, aklı kaç parça yarattı?" Hasan Basri On parça.Bunun dokuzu erkeklherde, birisi kadınlardadır" dedi.Rabia: "Allah şehveti kaç parça yarattı? diye sorunca Hasan Basri:"On parça.Bunun dokuzu kadınlarda biri erkeklerdedir" dedi.Bunun üzerine Rabia:
"Ey Hasan , ben dokuz parça şehveti bir parça aklımla koruyabiliyorum. Ama sen bir parça şehveti dokuz parça aklınla koruyamıyorsun" dedi.
Hasan ağladı ve oradan ayrıldı.
İbrahim Ethem hazretleri derki :Bir gün birinin ekininde yürürken sahibi bana "Ey Öküz" diye bağırdı. Bunun üzerine kendi kendime : " Ufak bir hata yüzünden ismim değişti. Bu hatalar çoğaldığı takdirde Allah Teala marifetini de değiştirir" dedim.
Denilir ki ; şu üç ayette üç husus üç şeyle bağlantılı olarak İnmiştir. Onlardan hiçbiri birlikte zikredildiği olmadan kabul olunmaz.
1- Namazı dosdoğru kılın ve zekatı verin"(Bakara 110) Kim namaz kılar da zekatı vermez ise namazı da kabul olunmaz.
2- Allah'a itaat edin , Rasulüne de itaat edin"(Nur 64) Kim Allah'a itaat eder de Peygamber'e itaat etmez ise , Allah'a itaati kabul olunmaz.
3- "Bana ve anne-babana şükret "(Lokman 14) Kim, Allah7ın nimetlerine şükreder ve fakat ana-babasına teşekkür etmez ise bu da kabul olunmaz.
Dolayısıyla Hz.Peeygamber'e itaat , kabul kapısınhın anahtarıdır.Ashabı Kehfin köpeğinin durumu , sana itaatin şerefini bildirmeye yeter.O, Allah'a itaat yolunda Ashabı Kehfe tabi olduğu için cennete girmeye hak kazandı.
Nur suresi 56 ayetinde buyrulmuştur.:Namazı kılın, Zekatı verin ; Peygambere itaat edin ki ki merhamet göresiniz"
Bunlar , birincisi bedene ait hastalıklar ki "hastalık" dendiğinde en çok bu anlaşılır.İnsanın kendine özgü itidalden çıkmasıdır. Diğeri ise " Onların kalblerinde hastalık vardır.Allah'da onların bu hastalığını çoğaltmıştır"(Bakara 10) ayetinde zikredilen cehalet, korkaklık, cimrilik, nifak ve diğer ahlaki düşxüklüklerden ibaret olan kalbe ait hastalıklardır.
Hasta beden zararlı şeylere meylettiği gibi ,kalbi hastalıklar nedeniyle nefis de batıl itikadlara meyleder.
Hadis-i şerifde buyrulmuştur: "Sizden hiç biriniz hevasını benim getirdiklerime tabi kılmadığı sürece iman etmiş olamaz" Nefsimizin meyillerini Peygamber'in getirdiği hüküm ve kaidelere boyun eğdirmediğimiz sürece kamil bir imana erişemeyiz ve imanın derecelerini tamamlıyamayız.
Nur suresinin 35 ayetinde ifade buyrulur: " Allah, göklerin ve yerin nurudur......Allah dilediği kimseyi nuruna ulaştırır.." ayeti "Allah gökleri güneş, ay ve yıldızlarla; yeri de peygamberler, alimler ve abidlerle nurlandırır" şeklinde tefsir edilmiştir.
Hadis-i şerifde buyurulmuştur:"Üç kimseye yardım etmek Allah üzerine bir haktır.Borcunu ödemek isteyen mükateb, iffetli olmak isteyerek evlenen kimse ve Allah yolunda cihad eden kimse"
Denilmiştir ki Allah'a giden iki yol vardır. Birisi selamet ehlinin yolu diğeri melamet ehlinin yoludur. Selamet ehlinin yolu cennete ve derecelerine varır. Çünkü onlar varlıklarının zindanında mahpus kalmışlardır. Melamet ehlinin yolu ise Allah7a ulaşır. Çünkü melamet , varlık hapishanesinin kapısının anahtarıdır. Varlık onunla kar güneşte eridiği gibi erir.Varlık eridiği oranda Allah Teala'ya vuslat gerçekleşir.
Allah seçkin kullarını edeplendirmek, terbiye etmek, derecelerini yükseltmek ve yakınlıklarını artırmak için onlara her ne kadar kahır suretinde bile olsa lütfun hakikatına ermeye sebeb olacak musibetler verir.Hz.Aişe validemize atılan iftira(ifk hadisesi) kahır suretinde olsa da Hz.Peygamber a.s, Hz.Aişe r.a, onu nanne babası ve bütün sahabe için bir deneme, imtihan, terbiye ve tehzip olmuştur.Çünkü altını saflaştırmak için ateş neyse ilahi dostluk için bela ve imtihan odur.
Bir hadis de "Kişi, dinine bağlılığı ölçüsünde belaya uğratılır" buyrulmuştur.
Yahut tersi.Bize göre önemli Hakk'a göre önemsiz.
Nur suresi 15 nci ayette Hakk Teala söz eder: "...Bunun önemsiz olduğunu sanıyorsunuz. Halbuki bu Allah katında çok büyük(suç) tur."
Ayet Hz.Aişe validemize iftira atılan ifk hadisesinin sahabe arasında dilden dile aktarılması nedeniyle inzal olunmuşsa da denilmiştir ki: " Günahlarından hiçbirini huruma çekirdeğindeki oyuk kadar küçük görme.Çünkü sana göre o kadar küçük olan günah belki Allah katında hurma ağacı kadardır".
Bir iftirayı atanın mesuliyeti kadar o iftirayı nakleden , yayan kimsede aynı derecede mesuliyet altındadır.
Huzayfe r.a dan Peygamber Efendimigz a.s ın şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: " Ey inisanlar, zinadan sakının! Çünkü onda altı hususiyet vardır. Bunların üçü dünyada diğer üçü ahirettedir.Dünyada olanlar zenginliğin, şeref ve haysiyetin gitmesi fakirliğin gelmesi ve ömrün kısalmasıdır. Ahirette olanlar ise Allah7ın gazabı, hesabın kötü olması ve cehennem azabıdır.
Bir hadiste şöyle buyurulmuştur: Kıyamet günü had uygularken bir celdeyi(sopayı) eksik bırakmış bir vali getirilip niçin böyle yaptığı sorulur.O da: " Kullarına acıdığım için " der.Bunun üzerine " Sen benden daha mı merhametlisin? Götürün bunu cehenneme" denilir. Sonra ceza uygularken bir celde(sopa) f azladan vurmuş biri getirilir niçin böyle yaptığı sorulur. O da:B "Kullarını sana masiyetten men etmek için" der Ona da: " Hüküam koyma bakımından sen benden dahamı üstünsün?" denir. Sonra da onun cehenneme atılması emrolunur"
Allah Teala (hadleri uygularken) merhamet etmeyi ve acımayı yasaklamıştır.
Bir hadiset buyrulmuştur: " Bir haddi infaz etmek , o yerin halkı için kırk gece yağmur yağmasından daha hayırlıdır.
Müminun suresinin ,116,117,118 ayetleri için İbni Mesud'dan nakledildiğine göre, bir derde ve belaya uğrayan kimse ile karşılaşdı.Onun kulağına Müminun suresi son üç ayetini surenin sonuna kadar okudu.O adam da Allah'ın izni ile iyileşti.Bunun üzerine Efendimiz sav: "Onun kulağına ne okudun?" diye sordu.İbni Mesud durumu haber verimce Efendimiz sav şöyle buyurdu: "Nefsim kudreti elinde olan AllahA YEMİN EDERİM Kİ , BİR ADAM İNANARAK O AYETELRİ BİR DAĞA OKUSA , DAĞ YERİNDEN OYNAR" Ayeti şerifler:
FETAALELLAHÜL MELİKÜL HAGGU.
VE MEN YED'U MAALLAHİ İLAHEN A'HARA.LA BURHANE LEHU BİHİ.FE İNNEMA HISABUHUINDE RABBİHİ.İNNEHU LA YÜFLİHULKAFİRUN.
VE GUL RABBİĞFİR VERHAM VE ENTE HAYRUR RAHİMİN
Mesnevi'de denir ki:
"Ey zuhuru tamamen nur olan Rasul / Gizli olan hazine seninle zuhura çıktı.
O gizli bir hazine idi, doluluğundan yarıldı/ Toprağı, göklerden daha parlak hale getirdi.
O gizli bir hazine idi, taşkınlığından çoştu / Toprağı atlaslar giyen bir sultana döndürdü
Sefil insan kendini tanımadı, Artıdan gelip eksiye indi/ İinsan kendini ucuza sattı
Bir atlastı, kendini bir hırkaya yama yaptı.A akıllar, tedbirler, düşünceler kulu kölesi olan
Kendini nasıl oluyor da böyle ucuza satıyorsun?
Hz.Hüseyin Efendimizçin oğlu Zeynelabidin hazretleri Kabe'nin örtüsüne tutunmuş şöyle yalvarmakta idi: "İilahım, Efendim ve Mevlam, sana itaat ettimse bu senin bana bir lütfundur. Sana isyanım olduysa , bilgisizliğimin eseridir.ve senin için benim üzerimde bir hüccettir.Allah'ım benim üzerimdeki minnetini/lütfunu ızhar ve benim yanımdaki hüccetini isbat ile bana merhamet et, günahlarımı bağışla.Dedem, gözümün nuru, Habibin, Safiyyin ve Nebin Muhammed sav i görmekten mahrum etme"
Müminun suresi
97 ayetinde:(VE GUL RABBİ EUZÜBİKE MİN HEMEZATİŞ ŞEYATİN)
Ve de ki: Rabbim ! şeytanların kışkırtmalarından sana sığınırım"
98 ayetinde : (VE EUZÜ BİKE RABBİ EN YAHDURUN)
" Onların yanımda bulunmalarından da sana sığınırım, Rabbim "
Hasan Basri şöyle demiştir: Rasulullah a.s namaza başlarken üç defa LA İLAHE İLLALLAH üç defa ALLAHÜEKBER ve ardından ALLAHÜMME İNNİ EUZÜBİKE MİN HEMAZATİŞ ŞEYATİN MİN HEMZİHE VE NEFHIHE VE EUZÜBİKE RABBİ EN YAHDURUN ( Allahım şeytanların vesvese ve kışkırtmalar8ından ; şeytanın hemzinden(dürtmesinden) nefsinden(peltek se ile tükürmesinden) ve nefhinden(üfürmesinden) sana sığınırım.Onlyarın yanımda bulunmalarından da sana sığınırım" Şeytanın hemzi ile delilik, nefsi(peltek se) ile şiir ve nefhi ile kibir kastedilmektedir.
Rivayet edilir ki bir kimse uyku tutmamaktan şikayet etti.Bunun üzerine H=z.Peygamber sav ona "Uyumak istediğin zaman şöyle de
EUZÜ Bİ KELİMATİLLA HİTTAAMMETİ MİN GADABİHİ VE IGABİHİ VE MİN ŞERRİ IBADİHİ VE MİN HEMEZATİŞ ŞEYATINİ VE ENYAHDURUN
Allah'ın gazabından, cezalandırmasından , kullarının şerrinden ve şeytanların dürtmelerinden ve yanımda bulunmalarından Allah'ın tam kelimelerine sığınırım.
Allah'ın kelimeleri , peygamberlerine indirdiği kitaplarıdır veya izzit ve kudret gibi Allah7ın sıfatlarıdır.
Rivayet edilr ki adamın bir Efendimiz sav e gelmiş ,Efendimiz'e : " Yarın kıyamet günü kurtuluş hangi şeyle olur?" Efendimiz sAV : " Allah'ı aldatmamanla" buyurdu.
Adam: "Biz Allah'ı nasıl aldatabiliriz ki?" dedi.
Efendimiz SAV : Allah'ın sana emrettiğini yapman ve onunla Allah'ın rızasından başkasını murad etmendir" buyurdu.
Ey oğul , Amr'dan ücret umma
Çünkü sen Zeyd'in evinde çalışmaktasın
Denmiştir ki "İnsanın dinindeki şirk iki türlüdür:
1- Büyük şirk. Bu , Allahın şeriki/ortağı olduğunu ileri sürmektir ki en büyük küfürdür.
2- Küçük şirk. Bu ise riya ve nifak gibi bazı işlerde Allah ile beraber başkasını da gözetmektir.Nitekim bir hadiste şöyle buyurulmuştur: "! Bu ümmette şirk , karıncanın kaya üzerindeki kıpırdanışından daha gizlidir.
Yahya b.Muaz şöyle der: "Tevhidin bir nuru, şirkin de bir narı vardır.Şirkin narı /ateşi müşriklerin iyiliiklerini yaktığı gibi tevhidin nuru da muvahhidlerin günahlarını yakar.
İbni Ata ter ki: " Allah'ın ruhlara olan rahmeti müşahede, sırlara olan rahmeti ise murakabe, kalblere olan marifeti ma'rifet, bedenlere olan rahmeti sünnet yolu üzre onlarda görülen cezbenin izleridir."
Ebu Bekir b.Tahir der ki: "Sıkıntının kalkması, nefsin arzularından, tul-i emelden, baş olma ve yükseklik tutkusundan, dünya sevgisinden kurtulmaktır.Bunların hepsi mümine zarar veren şeylerdendir.
Vasıti der ki: " İlmin tuğyanı/azgınlığı , onunla övünmektir.Malın tuğyanı cimriliktir. Amel ve ibadeti ntuğyanı , riya ve süm'a dır.(görsünler ve duysunlar diye yapmaktır). Nefsin tuğyanı şehvetlerine uymaktır.
"İnsanın dünyada hoşlanmadan/kerhen yaptığı taat ahirette kabul olunacak mı?" diye sir sual sorulsa şöyle cevap verilir: Hayır, çünkü Allah insanın iç dünyasına nazar eder.Ancak, iihlasla yapılan işlerden razı olur.Bunun için Efendimiz SAV " Ameller niyetlere göredir.", "Samimi/ihlas sahibi ol, az amel sana yeter" buyurmuştur.
Molla Cami'in latifelerinden birisi şöyledir:
Zahidin tesbihi ihlas cevherinden yoksundur/ Ben binlerce kez onun tesbihini saydım, bir şey yoktu.
Sadi der ki: "Tefsir bilen bir adam zararlı çıkar/ ilmi ve edebi ekmek karşılığı satarsa.
Peygamber a.s bir meclisten kalkmak istediği zaman şöyle buyururdu:
SÜBHANE KELLAHÜMME VE Bİ HAMDİKE EŞHEDÜ ENLA İLAHE İLLA ENTE ESTAĞFİRUKE VE ETUBÜ İLEYH
ALLAH'IM SANA HAMD EDEREK TESBİH EDERİM.SEN BÜTÜN NOKSANLARDAN MÜNEZZEHSİN.BEN SENDEN BAŞKA İLAH OLMADIĞINA ŞAHİDLİK EDERİM.SENDEN BENİ BAĞIŞLAMANI DİLER, SANA TEVBE EDERİM"
bu sözleri bana Cibril öğretti" derdi.Kim bu sözleri bir meclisten kalkmadan önce söylerse , Allah o mecliste işlediği hataları bağışlar.
Hafız Şirazi:Dostun zikrinden başka ne yaptımsa boşunadır./ Şevk ve muhabbet sırrından gayrı ne söyledimse hepsi saçmadır.
Molla Cami der ki:
Akıl, kemali ilahi künhünü görebilmek için ne kadar dikkat etti. Ancak sonunda "ilah" kelimesinin ilk harfi olan elif,O aklın iki gözüne de mil çekti; akıl kör oldu.
Hasan Basri hazretlerinin şöyle dediği nakledilir: " Mü'min ihsan ve haşyet biriktirir(iyiliği arttıkça haşyeti de artar).Kafir ise kötülük ve emniyet biriktirir( kötülüğü arttıkça güven hissi de artar)
Büyüklerden biri der ki: Allah Teala denediği kimseleri dünyanın ziyneti, lezzeti,makamı,malı ve iyilikleriyle imtihan etti.. Onlar bunları lezzetli buldu.Onlar sebebiyle Rahman'ı müşahededen perdelenip mahrum kaldılar. Böyleyken kendilerinin bütün derecelere erdiklerini , bu fani şeyler kendilerine verildikleri zaman makbul kimseler olduklarını zannettiler. Onlar kendileri için minhac(yol/vasıta) değil, istidrac olduğunu bilmediler.
Şüphesiz nefisler fani, mallar emanet ve çocuklar fitnedir.Kim onları toplamaya ve onlardan pay almayşa koşarsa , gönlünü onlara bağlarsa bütün iyiliklerden kesilir.Nefse muhalef et , dünyalığı azaltmak ve kalbi ondan koparmaktan daha üstün bir taatla Allah'a ibadet edilmemiştir.Çünkü iyiliiklere koşmak , kötülüklerden sakınmak demektir. Şerlerin ilki ise dünya sevgisidir.Çünkü dünya şeytanın tarlasıdır.Kim onu talep eder ve mamur kılarsa o , şeytanın taraftarı ve kuludur.Şeytanın evini imar etmek için ona yardım eden kimse şeytandan daha fenadır.
İbnül Cezi ver ki: "Kalbin mübahları düşünüp durması onda zulmet meydana getirir. Haramı düşünüp planlamanın nasıl olacağını sen düşün. Misk, suyu değiştirip onunla abdest almaya engel olursa, köpeğin yaladığı suyun halini sen düşün! İşte bu yüzdendir ki büyüklerden biri şöyle der: "Mübah işlemeyi adet haline getiren münacaatın lezzetinden mahrum olur."
Müminun suresinin 51 ayetinde buyrulur:: "Ey Peygamber ! Temiz olan şeylerden yiyin; güzel işler yapın. Ben sizin yaptıklarınızı hakkıyla bilmekteyim."
Mesnevi de denir ki :
Bilgi ve hikmet, helal lokma'dan doğar/ Aşk ve incelik helal lokmadan meydana çıkar.
Bir lokmadan kıskançlık ve tuzak görürsen /ondan bilgisizlik vegaflet doğarsa, haram bil sen onu.
Buğday ekince arpa biter mi hiç?/ Eşek sıpası veren at gördünmü hiç ?
Lokma tohumdur, düşünceler onun ürünü.Lokma denizdir, düşünceler onun incisi
Hizmet isteği ve öte dünyaya gitme azmi/ Unutma ki ağızdaki helal lokmadan doğar
Tayyib'in aslı,duyu organlarının ve nefsin lezzet aldığı , yenilen şeylerdir. Şeriatta tayyib yiyecek , caiz olan yerden, caiz olduğu kadar, yenilen şeydir.Ne zaman böyle olursa dünyada da ahirette de tayyib güzel hoş olur.ve hazmı zor olmaz.Aksi halde dünyada hoş olsa da ahirette hoş olmaz. Bir hadiste "Allah tayyibdir, ancak tayyib/temiz olanı kabul eder" buyrulmuştur.
Hz. Meeryem,İisa çocukken onunla Dımışka bağlı Rasıra adlı köye sığındı. Hırıstiyanlara "Nazara" denilmesi bundandır.Yine denilmiştir ki Hz.Meryem, oğlu ve amcasının oğlu Yusuf b.Matan on iki yıl orada yaşadılar.İsa'nın geçimi , annesinin eğirip sattığı ipliktendi.
Üftade hazretleri der ki: "Nebi a.s Rabbini nnezdinde geceler/bulunur O da kendisine türlü tecellilerden yedirir ve içirir di.O'( nun zahirde yemesi ümmeti içinde . Yoksa onun yemeye içmeye ihtiyacı yoktu.Resulullan sav in karnına taş bağladığı rivayetie gelince bu açlıktan değil , bilakis letafetinin kemali sebebiyle melekuta çıkıp yükselmemek ve irşad için mülk aleminde kalmaları içindir.
İnsanlar , kendilerine peygamber olarak gelen kimseleri hep yalanlamışlar ve onlara delilik isnad etmişlerdir.
Delilik; nefis ve akıl arasına bir engel girmesidir.Hakikat ehlinin halleri , tabiat erbabına göre deliliktir.Nitekim tabiat erbabının halleri de hakikat ehline göre deliliktir.
Muteber olan delilik , aklı terk etmek ve aşkı tercih etmektir.
Hafız Şirazi der ki:"Leyla konağının yolunda nice tehlikeler var. Dana ilk adımda Mecnun olman şart."Biu yalanlamalara karşı Peygamberler Hak Teala'dan yardım talep etmişlerdir.
EFendimiz SAV in babası Abdullah'ın vefatı Medine'de olmuş ve Tabia/Nabiğa nın evinde defnedilmişti.Kendisi Peygamberimiz sav in babasının dayıları olan Adiy b.Neccar oğullarından dı."Neccar" Temim'in adıdır. Rasulullah sav Medine'ye hicret ettiğinde o evi tanıdı."İşte annem beni buuraya misafir getirmişti.Babam Abdullah'ın kabri bu evdedir.O zaman Adiy b.Neccaroğulları kuyusunda yüzmeyi güzelce öğrenmiştim." buyurdu.
Müminun suresinin 20 nci ayetinde özel olarak zikredilmiştir. "Tur-i Sina'da yetişen bir ağaç daha meydana getirdik ki, bu ağaç hem yağ hemde yiyenlerin ekmeğin katık edecekleri(zeytin) verir" Bu ağacın diğer ağaçlardan ayrı ve özel olarak zikredilmesi , bilinen bir çok faydaları olduğu içindir.Onun tufandan sonra biten ilk ağaç, yani zeytin ağacı olduğu söylenmiştir.Üç bin yıl yaşadığı szööylenir.
Yani hakları eda ederek ve hazları terk ederek nefsin tezkiyesi konusunda nefislerle cihad edin.İki dünyanın alakalarından kesilerek ve mülahazaları bırakıp murakabelere sarılarak kalblerin tasfiyesi konusunda kalblerle cihad edin.O'nun varlığı ve cömertliği ile baki olmak için kendi varlığını O'nun varlığında ifna ederek ruhların tahliyesi(süslenip bezenmesi) konusunda ruhlarla cihad edin
Allah sizi seçmese , bu cihad için size istidad vermese ve sizi ona hidayet etmese , Allah uğrunda cihad etmezdiniz.Nitekim şair şöyle söylemiştir:
Siz olmasaydınız biz aşk nedir bilmezdik. Aşk da olmasa sizi tanımazdık.
"Allah'ın ipine sarılmak (ali iimran 103) avam için emirdir."Allah'a sarılmak" ise havassın işidir.Allah'ın ipine sarılmak; Allah'ın emirlerine sarılmak, nehiylerinden kaçınmaktır.Allah'a sarılmak ise gönlü ve kalbi Allah'ın dışındaki masivadan arındırmaktır.
Divayet olunur ki bir adam,Hüseyin efendimizin oğlu Zeynel Abidin hazretleri hakkında ileri geri konuştuve ona iftirada bulundu.Zeynel Abidin o kims eye şöyle dedi: "Ben senin dediğin gibiysem Allah'dan istiğfar ederim.Eğer senin dediğin gibi değilsem o takdirde Allah sana mağfiret buyursun"
Bu sözler üzerine o adam kalktı.Zeynelabidin hazretlerini alnından öptü "Sana canım feda olsun, sen benim dediğim gibi değilsin.Beni bağışla" dedi.Zeynel Abidin hazretleri "Allah seni bağışlasın" dediBunun üzerine adam "Allah, peygamberliğini kime vereceğini çok iyi bilir" (Enam 124) dedi
Yine Zeynel Abidin hazretleri bir gün mescidden çıktı . Karşısına bir adam çıktı ve ona sövdü.Bunu nüzerine köle ve azadlıları adamın üzerine yürüdüler.Zeynelabidin hazretleri onlara: " Adamın üzerine varmayın, sakin olun" zdedi. Sonra adama yönelerek " Bizim hakkımızda sana gizli kalan , yani senin bilmediğin daha çok kusurumuz var. Bir ihtiyacın var ise o konuda sana yardım edelim" dedi. Adam utandı. Zeynelabidin hazretleri üzerindeki elbiseyi adama verdi ve ona bin dirhem verilmesini emretti.Bunudan sonra adam şöyle diyordu: "Şehadet ederim ki sen Hz Peygamber sav 'in evladındansın"
Hac suresinin 75 nci ayetidir.Alla hTeala, kendisi ile kulları arasında meleklerden elçiler seçer. Bundan maksat ilahi risaleti eda etme konusunda onları terbiye etmektir.Çünkü kullar henüz vasıtasız olarak ilahi hitabı dinlemeye ehil değildirler.Onun için Allah kullarını meleklerin elçiliği vasıtası ile terbiye eder.
Halkı kendisine davet etmesi için insanlar arasında npeygamberler seçer. Onlar kendilerine temiz nefisler bahşedilen , kudsi güç ile teyid olunan, hem ruhani hem de cismani alemin kelamıyla ilgilendirilmiş olan , bir taraftan alıp diğer tarafa uyaştıran kimselerdir.Onların halkın işleriyle ilgilenmeleri Hak canibine tamamen yönelmelerine engel olmaz.Kendisine indirilenle halkı Alla hTeala'ya çağırırlarve onları O'nu ngönderdiği şer'i esasları ve hükümleri öğretirler.
"Onlar, Allah'ın kadrini hakkıyla bilemediler.."(Hac 24)
Hakk'ın kadrini ancak Hak bilir.Vasıtaların ,resullerin , velilerin ve sıddıklerin kadrini bilmekten aciz olan kimse Hakk'ın kadrini nasıl bilebilir.O'nun kadrini bilmek , O'ndan başkasına iltifat etmemek, zikrinden gafil olmamak, taatında gevşeklik göstermemektir.İşte o zaman O'nun kadrinin zahirini bilirsinO'nun kadrinin hakikatına gelince ancak yine O bilir.
Büyüklerden birisi :" Seni sana göre gereği gibi tanıyamadık. Fakat seni kendimize göre gereği gibi tanıdık." demiştir.
Şeyh Ebul Abbas der ki: " Veliyi tanımak, Allah7ı tanımaktan daha zordur.Çünkü Allah, kemali ve cemali ile tanınır.Ama insanın kendisi gibi yiyip içen bir mahluku nasıl tanıyabilir "
Bir haber'e göre Allah Teala, Peygamber sav e şöyle buyurmuştur:"
Güçlü kimseye de ki; Gücün seni kendini beğenmeye götürmnesin.Gücün seni mağrur ediyorsa , haydi kendinden ölümü uzaklaştırbakalım,
Alime de ki: "İlmin seni kendini beğenmeye sevk etmesin.İlmin seni mağrur ediyorsa , haydi ecelin ne zaman bana haber ver,
Zengin'e de ki: Malın ve zenginliğin sana kendini beğendirmesin.Eğer seni mağrur ediyorsa , mahlukatımı bir öğün doyur bakalım."
İsa a.s 'a soruldu: " Ey Ruhullah! kiminle oturup kalkalım?".İsa a.s " Konuşması ilminizi artıran, kendisini görmeniz size Allah'ı hatırlatan, ameli sizi ahirete rağbet ettiren kimse ile"
İbni Arabi hazretleri der ki: " Kur'an okuyan kimseye kıraatini cehren yapması,elini ayet üzerine koyarak onu izlemesi müstehabdir.
Böylece dil sesi yükseltmekten, göz bakmaktan el de dokunmaktan nasibini alır.
Şeyhlerimizden üçü Kur7an 'ı böyle tilavet ederdi.Onlardan biri de Abdullah b.Mücahid dir.
Hz.Lokman oğluna öğüt vöerdi:
Oğulcuğum eğer ölümden şüphen varsa kendinden uykuyu uzaklaştır.Buna gücün yetmez.Tekrar diriltmekten şüphen varsa , uyuduğundan kendinden uyanmayı uzaklaştır.Buna da gücün yetmez.Sen bunları düşününce nefsinin başkasının elindeolduğun bilirsin.Çünkü uyku ölüm, uykuda nuyanmak da öldükten sonra dirilme yerindedir.
Nakledilir ki bir adam şöyle dedi: "Ben sufilere kin besliyordum.Bir gün Bişr iHafiyi gördüm .Cuma namazından çıkmıştı.Ekmek, kızarmış et ve pelte aldı.Bağdad'dan çıktı Kend kendime: " Bu zat şehrin zahidi bir kimsedir." dedim ve ne yapacağını görmek için onu izledim.
Onun bu yiyecekler ile sahrada kendisine ziyafet çekeceğini sandım.İkindivaktine kadar yürüdü. Bir köyün mescidine girdi. Orada bir hasta vardı.Satın aldıklarını ona yedirmeye başladı.
Ben köyü dolaşmkaya gittim. Sonra mescide geri geldiğimde Bişr'i bulamadım.Hastaya nereye gittiğini sordum. "Bağdat'a gitti" dedi.Ona: " Burası ile Bağdat arası ne kadardır?" O kimse "Kırk fersahtır" dedi.Ben : İnna lillah ve inna ileyhi raciun Biz Allah içiniz ve biz O'na döneceğiz. dedim.
Yanımda binit kiralayacak para yoktu. Yürüyerek gitmekten de acizdim.Bu sebeble öbür cumaya kadar kaldım.Bişr tekrar yiyeceklerle hastanın yanına geldi.Hasta ona: " Ey Ebu Nasr , bu adamı evine götür"dedi. Bişr bana öfkeli öfkeli baktı." Niye benim peşimden geldin?" dedi. Ben hata ettimbeni yerime ulaştırıver" dedim.O da " Fit bir daha sufilere düşmanlık etme" dedi.Ben Allah'a tevbe ettim, fukaraya infakta bulundum ve onların sohbetine devam ettim.
Bu hikayede bazı işaretler vardır:
1- Evliyanın kerameti haktır
2- Onlarda görülen halleri akıl kabul etmiyor diye inkar , hatadır.
3- Peygamber sav in varislerinin kapısına dönüp münacaa etmek kulu kabul halkasına dahil eder.
Hafız Şirazi der ki:
Baadet hazinesi anahtarı , gönül ehline makbul olmaktır.
Sakın ola ki bunda kimsenin şek ve şüphesi olmasın.
Büyüklerden biri der ki: "Hak yolda yürüyenlerden istimdatta bulunmak , murada erme konusunda büyük bir asıl/esastır. Ancak sebebleresarılmakla birlikte olan güzel itikad da zor işleri kolaylaştırırve Rablerin Rabıbna ulaştırırAllah kapıları açan ve doğru yola iletendir"
Malik b.Enes r.a ın şöyle dediği rivayet olunur: " Bana ulaştığına göre Meryem oğlu İsa şöyle demiştir: " Zikrullah dışında çok söz etmeyin, yoksa kalpleriniz katılaşır. Katı kalb ise Allah'dan uzak olur"Fakat siz bilmezsiniz"
Malik b.Dimar der ki: "Yaratılmışların sözünden geçerek Allah sözü ile ünsiyet etmeyen kimsenin ameli az , kalbi körve ömrü de zayi olur"
Bir hadiste şöyle buyrulmuştur: "Her şeyin bir cilası vardır.Kalbin cilası ise zikrullahtır"
Ebu Abdullah Antaki der ki: "Kalbin devası beş şeydir.Salihlerleoturup kalkmak, Kur'an okumak, mideyi boş tutmak, gece ibadeti, sabah vaktinde Allah'a yalvarıp yakarmak"
şEYH sADİ şİRAZİ DER Kİ:
Allah iyiliğini murad ettiği bir kavme/Adaletli ve düşünceli bir hükümdar verir. Bir alemi viran etmek isterse eğer / Saltanatı bir zalimin pençesine terk eder. Ardından lanet okunmasını istemezsen eğer sen de/ iyi ol da o kimse senin hakkında kötü söz söylemesin Mazlum uyumamıştır, onun ahından kork / Onun sabah vakti yükselen gönül dumanından çekin. Korkmazmısın temiz yürekli bir kimsenin geceleyin / Ciğerinin yangınından " Ya Rabbi " demesinden? Ey aklı kıt kurt.hiç korkmaz mısın? / Bir gün gelir , seni de bir kaplan parçalar Aman sakın, gaflet içinde uyumayasın, çünkü uyku, / Kavmin ulusu için uyku haramdır.
Elinin altındakilerin derdiyle dertlen / Zamanın güç sahiplerinden de kork
Şöyle sööylenmiştir:
Rical (Yetişmiş devlet adamları) olmadan otorite olmaz.Devlet adamları da ancak mal ile hakim olurlar. Mamurluk olmadan da mal olmaz.Adalet ve güzel idare olmadan ise mamurluk meydana gelmez" Siyaset, riyasetin (reisliğin/idareciliğin ) esasıdır " denilmiştir.
Maun suresi 4 ncü ayetinde "Yazıklar olsun o namaz kılanlara" tabiri ile namazdan maksadın namazı sadece şeklen kılmak değil , namazın haklarını ve şartlarını tam olarak yerine getirmekolduğuna dikkat çekmek için tahsis edilmiştir.Bu nedenle "Namaz kılanlar (musallin) çoktur, namazı dosdoğru kılanlar (mukimin) azdır denilmiştir.
Amir, Haccac'ın astığı bir adamın olduğu yerden geçerken : " Ya Rabbi, Sen'in zalimlere olan hilmin mazlumlara zarar veriyor." dedi.Rüyasında kıyametin koptuğunu gördü ve sanki cennete girmiş olduğunu gördü.Asılı olan o kimseyi de cennetin en yüksek yerinde gördü. Bir de baktı kibir münadi şöyle sesleniyor:"Zalimlere olan hilmim, mazlumları yükseklerin en yükseğine ulaştırdı."
Bilesin kiAllah her asırda kendisine yönelene kendisinden sırt çeviren, hak üzere olana batıl üzere olan , Musa'ya Firavun, İsa'ya deccal gönderir.O halde bu hususta bir yavaşlama bekleme ve sıkıntılanma!
Hafız der ki:
İsm-i a'zam kendi işini gğörür, ey gönül hoş ol. Kandırma ve hile ile şeytan Süleyman olmaz.
Büyüklerden biri der ki: "Emirler zahirde savaşırlar.Allah dostları ise batında savaşırlar. Bir emir savaşında hük üzere ve karşı taraf cezalandırılmaya müstehaksa batından ricalül gayb(gayb erenleri) ona yardım eder, aksi halde etmez"
Tevratta , İslam ümmeti hakkında : " Onalrın incilleri göğüslerindedir." Yani kitaplarını ezberlerler.. " Ne zaman bir savaşa çıksalar , Cibril mutlaka onların yanındadır." denilmiştir. Bu ifade haklı olan her savaşta kıyamete kadar Cibril a.s ve benzeri ruhanilerin hazır olduğuna delalet etmektedir.Hatta savaş haklı bir sebebe dayanıyorsa bir kişi bin düşmana galib geleceği söylenmiştir.
Hafız Şirazi der ki:
Gökyüzünün kendi fueyzinden suyunu verdiği kılıç/Askerin yardımı olmaksızınbütün cihanı fetheder.
Hac suresi 41 ayetinde " Onlar o (müminler)ki , eğer kendilerine yeryüzünde iktidar verirseknamazı kılar, zekatı verirler, iyiliği emreder ve kötülüklerden nehyederler.İşlerin sonu Allah'a varır" ayetinden iinsanın mutedil bir cihad ile nefsin hakkından gelemeyeceğine ve onu tezkiye edemeyeceğine işaret vardır.Yine Allah'ın izni olmadan kafirlerle savaşa girişmenin caiz olmayacağına işaret vardırBunun için Hz.Musa , kıptiye yumruk vurup onu öldürünce "Bu şeytan işidir"(kasas 15) dedi.Çünkü ona bu konuda izin verilmiş değildi.Bu mana ile o işaret etmektedir ki nefis kafiri ile savaş ve cihadda uygun olan , bunun şeriat uyarınca Allah'ın izni ile olmasıdır.,Bunu nzamanı da büluğdan sonradır.Bu nedenle büluğdan önce mükellefiyet başlamaz.Mücahedenin ifrat ve tefritten uzak olması gereker.Bilakis mücahedenin nefsin kalbe zulmüne göre olur.Bu zulüm ise dünya lezzetlerinden hazlarını ve şehvetlerini tam olarak tatmin konusunda şeriata muhalefet, tabiata muvafakat gibi hususlarla meşgul ederek nefsin kalbi ona zarar verecek şeylerle istila etmesidir.Çünkü kalb aynasının bulanması , kalbin katılaşması,ve kararması bunlardan meydana gelir.Nefis terbiye edilhir, kötü sıfatlardan kurtulur,şeriata boyun eğer, tab'ını terk eder, zikrullah ile huzur bulur ve "sen rabbından razı, Rabbın da senden razı olarak O'na dön"(Fecr 28) cezbesini kabule istidad kazanırsa işte o zaman aşırı mücahededen korunur.Fakat yine de nefsin mekrinde gizlenmiş olan Allah'ın9 mekrinden emin olamaz.
Hizmet ve kulluk için yüzünü yere koyunca , secdeye varınca Allah'a hamdet, kendini görme; bu yaptığını kendinden bilme. Eğer Hak'dan tevfik olmasa , bir hayr ulaşmaz. Öyle ise bur kuldan bir başkasına bir hayır nasıl ulaşır.
Ayette Allah'ın yardımına mazhar olan kalplelere işaret vardır..Allah onlara beşeriyet arzında iktidar verirse muvasalatı(Allah ile iletişimi) devam ettirirler.Hallerin zekatını verirler..Onlar iyiliği; duyuları O'nun emrine muhalefetten korumayı , Allah'ın şanınıgereği gibi yüceltmek üzere Allah ile olarak nefesleri gözetmeyi emrederlerve kötülüğü yasaklarlar.Riya, kendini beğenmek, Allah'dan başkasıyla beraber olmak ve başkasını dikkatealmak da kötülük türlerindendir.
İbni Abbas dan rivayet edilen merfu bir hadiste: "Namazların heba edilmesi , şehvetlerin peşine düşmek, hevaya yönelmek kıyamet alametlerindendir. O zaman emirler hain ve vezirler fasık olur" Salman r.a yerinden sıçrayarak "Anam babam sana feda olsun bu da olacak mı? dedi.Efendimiz" Evet ey Selman O vakit müminin kalbi , tuzun suda eridiği gibi erir de olanları değiştirmeye gücü yetmez." buyurdu.
Selman bunun üzerine : "Gerçekten bu olur mu?" dedi. Efendimiz SAV "Evet el Selman, o gün insanların en hor durumda olanı mümindir.Onların arasında korkarak dolaşır.Bir şey konuşacak olsa onu (adeta) yerler.Susacak olsa o zaman da öfkesinden ölür." buyurdu.
Hac suresi 22 AYETİNDE belirtilmiştir. "Allah , iman edenleri korur.Şu da muhakkak ki Allah,hain ve nankör olan herkesi sevgisinden mahrum eder" Hainlik ve nankörlük işlemekte devam eden kimse tevbe edemez hale gelir.Tevbe etmeyince de Allah onu , tevbe edenlere ve temizlenenlere vaad ettiği sevgi ile sevmez.Hıyanet , gizlice sözünü bozarak Hakk'a muhalefettir.Hıyanetin zıddı emanettir.Küfür de hıyanettendir.Çünkü insanın yanında Allah'ın bir emaneti olan nefsi helak etmektir.Hıyanet , bütün azalarda cereyan eder.Onun için Allah Teala: "Çünkü kulak, göz ve gönül,bunların hepsi o (yaptığından) sorumludur"(İsra 36) Hıyanet namazda, oruçta ve benzerlerinde de cerayan eder. Bu, yabu ibadetleri ya da onların zahir ve batın şartlarından birini terk ile olur.Mesala şafağın attığı hususunda zannı galibinerağmen sahur yemek, yahut güneş battığından şüphesine rağmen iftar etmek ourca ihanettir. Kim sahuru yer, güneş doğana kadar uyuyup sabah namazını geçirirse Allah7ın sahur nimetine nankörlük etmiş olur.Namaz ile de ona hiyanet etmiş , ziyan olan bir ticarette bulunarak sünnet için farzı terk etmiştir.
رحس سورخ مد هدیپس
یرک ھحون دنک یمھ ارچ ھظحل رھ
ینعی ھک دندومن ۀنییآ رد حبص
زک رمع یربخیبوت و تشذک یبش
Seher vakt horoz neden öyle feryat
eder/öter bilir misin? Ömürden bir gecenin daha
geçtiğini ve senin bundan haberdar olmadığını
görür de ondan.
Malik b.Dinar anlatır: " Mekke'ye doğru yola çıktım.Yolda bir genç gördüm.Gece karanlığı bastırınca yüzünü semaya dikti ve şöyle dedi: " Ey taatlar kendisini sevindiren ve günahlar kendisine zarar vermeyen! Seni sevindirecek şeyi bana bağışla ve sana zarar vermeyen şey için beni bağışla!" İnsanlar ihrama girip telbiye getirmeye başlayınca ona: "Sen niçin telbiye getirmiyorsun?" dedim. Şöyle cevap verdi: " Ey Şeyh, geçmiş günahlara ve yazılıp kayda geçirilen cürümlere telbiye fayda etmez. Ben "Lebbeyk" deyipte bana " Sana Lebbeyk de yok ve Sa'deyk de yok" Seni nsözünü dinlemiyor ve yüzüne bakmıyorum" denilmesinden korkuyorum."dedi. Sonra da geçip gitti.Onu bir daha ancak Mina'da gördüm.Şöyle yalvarıyordu: " Allahım beni bağışla.İnsanlar kurbanların kestiler ve sana yaklaştılar. Benimse canımdan başka kurban edip sana yaklaşacak bir şeyim yok. Onu benden kabul et" dedi Sonra bir sayha attı ve canını verip yere yığıldı."
Canan uğruna kurban edilmemişse bir can/ Ten cifesi o candan daha iyidir.
Dostun kılıcıyla ölmemişse biri / Murdar hayvanın laşesi onun canından iyidir.
Mevlana Mesnevi de der:
Ey İmam tebirin anlamı şudur/ Ey Rabbim, biz senin huzurundakurban olduk/ Kurban keserken , " Allah ü Ekber" dersin/ Geberesi nefsi kurban ederken de böyle demeli/ Beden ismail gibidir, can ise İbrahim gibi/ Can, koca beden üstüne tekbir getirir / Beden hırstan ve şehvetten kesilir/ Namazda "Bismillah" denilerek kurban edilir.
ALLAHÜMME MİNKE VE İLEYKE demek gerekir.Manası Allah'ım sendendir ve sanadır
BÜYÜKLERDEN BİR ŞÖYLE DER:"Allah ezelde halka sanatları gösterip teklif edince onlardan her biri bir sanat seçti.Bir topluluk ise : " Hiçbiri hoşumuza gitmedi" dedi.Bunun üzerine Allah onlara ibadeti ve evliyanın makamlarını izhar etti de onlar: "Biz senin hizmetini seçtik" dediler.Allah: " Onları sizin emrinize vereceğim.Onları size hizmetci kılacağım.Size hizmmet eden ve sizi tanıyan kimselerhakkında sizi şefaatçı yapacağım" buyurdu.
Hak teala aşık müminleri şöyle tarif eder: "Onlar öyle kimseler ki, Allah anıldığı zama nkalpleri titrer, başlarına gelene sabrederler, namaz kılarlar ve kendilerine rızk veridğimiz şeylerden (Allah için) harcarlar.( Hac 35)
Hafız Şirazi der ki:
Lütfunla çağırırsan eğer , iyilikleri artırır/ Kahrınla huzurdan kovarsan , içimiz saf ve berraktır.
Tortulu ve saf şarap senin hükmünde değil, sus / Sakimiz ne yapmışsa , lütfun ta kendisidir.
Dost kahredipte aşıkları ateşe attığı zaman / kevser pınarına bakacak olursam gözlerim kör olsun
Aşk yolunda tanıdık olanlar kanımı dökseler bile/ Onları bir yabancıya şikayet edersem namerdim.
Hafız, senin cevherinden ve cefandan bir gün olsun haşa ah etmedi/ Çünkü sana bağlandığım günden beri hep mutlu ve mes'udum.
Sırlarını Allah ile muhafaza ederler.Mahlukatın kendi hallerine muttali olmasıyla teselli olup rahat bulmazlar.
Muaz b.Cebe l rivayet etmiştir.Hz.Peygamber sav kendisine : " Allah'ın hakkı nedir? bilirmisin buyurdu.Muaz der ki: " Allah ve Rasulü daha iyi bilir" dedi.Bunun üzerine Resulullah bav: " Allah'ın kulları üzerindeki hakkı , onların sadece Allah'a kulluk etmeleri ve hiç bir şeyi O'na ortak tutmamalarıdır.Ey Muaz, bunları yaptıkları takdirde kulların Allah üzerindeki hakkı nedir bilirmisin? buyurdu.Ben de: " Alalh ve Rasulü daha iyi bilir" dedi.Bunun üzerine "Onlara azap etmemesidir" buyurdu.
Rivayete göre Efendimiz SAV üç defa :" Yalan şahidlik, Allah7a ortak koşmaya denk tutulmuştur" buyurmuştur.Hz.Ömer ra:" yalan şahidlik edene kırk değnek vurur , yüzünü kömürle karartır ve onu bu haliyle çarşılarda dolaştırırdı.
Hz.Davud'a şöyle vahy geldi: " Benim için gönül evini temiz tut.Çünkü benim azamet nazarım kalbe iner". Bunu nüzerien Hz. Davud:" Hangi ev seni alır/sen hangi eve sığarsın ki?Seni nazamet ve celaline layık olan ev hangisidir? diye sordu.Şöyle buyuruldu: " Mümi nkulun gönlüdür". Davud a.s " Orayı ne şekilde temiz tutarım? diye sordu."Oraya aşk ateşini at da bizden gayrı ne varsa hepsini yaksın" cevabı geldi.
Gönülde parlayan ateş ne güzeldir.Hak'dan gayrı önüne ne gelirse yakar kül eder"
Sehl der ki:Beytullah putlardan temizlendiği gibi , kalbde şirkten, şüphe,kin,hile,kasvetve hasedden temizlenir"
Ankarada Metli Sultan'a devam edenler Çankırılı Şaban amca denilen zat Hacı bayramda Kitabevi vardı.Yiğit kitabevi Fatva kitapları basar idi.Bir diğer "Çaycı baba" diye bilinen Mustafa tunçyürek'in dedesi.Birde Hidayet amca ve Enver Alpaslan vardı.Enver Alpaslan, Mustafa Tunçyürek'in dayısı idi.Madenoğlu tarafında(ankara topraklık cebeci) berberlik yapan Berber Yusuf amca var idi.Berber Yusuf amca daha sonra Samsun yolu üzerinde köstence denilen yere taşınmışlardı.Bir oğlu var idi o da dünyasını değiştirdi.Aşık Ayşe denilen şahsiyet Yenimahallede yaşamış olup bundan kırk sene önce ileri yaşlarda birisi idi.
Çaycı Baba denilen zat Hidayet Amcaya sormuş: Hangi tarikattasın? O da Mevlevi olduğunu söyleyince Bana vazife ver deyince Hidayet Amca ders olarak altı esma çekmesini söylemiş bir müddet sonra Çaycı baba "Bu esmalar bana yetmiyor" deyince Çaycı babayı alıp Fikri Baba'ya götürmüş.Hidayet TUZCU Amca bu gün 98 yaşına girme arafesindedir.Hak teala sağlık vere.
Rivayete göre Kabe beş defa inşa edilmiştir.
Birincisi Hz.Adem'den önce meleklerin binası
İkincisi Hz.İbrahim'in yaptığı bena
Üçüncüsü Cahiliyye döneminde Kureyş'in binası
Dördüncüsü Abdullah b.Zübeyir'in binası
Beşincisi Haccac'ın binası Bugünkü mevcut olan bina odur.
Kabe eski planında üçgen şeklinde idi.Bunda peygamberlerin kalblerine işaret vardır.Çünkü bir peygamber için iiilahi, meleki ve nefsi hatırdan başkası yoktur. Kabe yeni planında ise dört köşelidir.Bunda da müminlerin kalblerine işaret vardır.Çünkü müminlerden fazaladan bir de şeytani hatır vardır.
Hac suresinin 27,28 aletinde Hak Teala Haccı iletmesi için Hz.İbrahim'e emir buyurmuş ve "Sana gelsinler.. ...." hitabında bulunmuştur.
Şekilde Kabe'ziiyareti ifade edilmiş ise de Hak Teala Peeygamberini merket yaparak SANA GELSİNLER htabında bulunmuştur.Beyazid-i Bestami hazretlerinin bir hac yolculuğundaki bir hadisesi mevcuttur.Hazret, Hacca giderken per uğradığı yerdeki Allah adamlarını ziyaret etmek alışkanlığı taşırmış.Çoluk çocuğu ziyade fakir bir Allah adamının yanına gidince Adam:Ey Beyazid yolculuğun ne taraf?2 deyince Beyazid:"Hac" tarafına deyince Adam hazırlık olarak üstünde neyin var?" deyince Hazret,cübbesinin yakasına dikilmiş paralarına işaret etmiş.adama "O parayı bana ver.Gel benim etrafımı yedi defa dön.İşte sana makbul bir hac" deyince hazret yolculuk için hazırladığı parayı o fakir Allah adamına vermiş ve adamın etrafını yedi defa dönerek memleketine geri dönmüştür.
Adamın sözü enterasandır:"Allah o evi inşa etmesi için Hz.İbrahim'e emir verdi ancak hiç oraya girmedi.Ancak benim gönül evimden Hak teala hiç çıkmadı.Ev sahibini ziyaret etmek istiyorsan beni ziyaret et"
Zahire ters gelsede bir Allah adamını ziyaret ve onun gönlünü hoş etmenin Hac ibadetine denk olduğunu sufiler kabul ederler.
hAC SURESİ 24 AYETİNDE hAK TEİALA"İnkar edenler, Allah'ın yolundan ve -yerli,taşralı- bütün insanlara eşit(kıble veya mabed) kıldığımız Mescid-i Haramdan (insanları) alıkoymaya kalkanlar(şunu bilmeliler ki) kim orada (böyle) zulüm ile haktan sapmak isterse ona acı azaptan tattırırız"
"Haram" her yönden muhterem/saygıya layık demektir.Haram sayılan yerlerin kendi içinde özellikleri vardır.Örneğin Mekke'nin bitkisi kopartılmaz, hayvanı öldürülmez.Mekke'de iyilikler katlandığı gibi, kötülükler de katlanır.Orada kılınan namaz, başka yerlerde kılınan nice namaza denktir.o halde orada işlenen günahların cezası da başka yerlerde işlenenlere görekatlanır.
Mescid-i Haram,Mescid-i rasul ve Mescid-i Aksa'nın hürmeti /saygınlığı sebebiyle fakihler şöyle demişlerdir: Bir kimse bu üç mescidden birinde namaz kılmaya nezredecek olsa, mutlaka orada kılması gerekir.Diğer mescidler ise bunun aksinedir.Diğer mescidlerden birindenamaz kılmaya nezreden kimse bu nezrini bir başka mescidde de yerine getirebilir.
Hz.Şeyh-i Ekber İbni arabi hazretleri der ki: "Bilesin ki, Allah Teala, Mekke'de olanlar hariç, gönlümüzde yer etmeyen tüm havatırı affeder.Çünkü Allah, kitabında orada zulüm ile hakdan meyledeni hesaba çekeceğin haber vremiştir.Kendisini korumak için Abdullah b.Abbas 'ın Taif de oturma nedeni budur. Çünkü kalbindeki havatırı uzaklaştırmak iinsanın gücü dahlinde değildir.
Bu ayetin işari manalarına gelince
1- Azgın nefislerin, irtidad edenr ruhların hallerinden birisi de kendi inkarları ve hakdan yüz çevirmelerinin yanı sıra talibleri, meşayıhı inkar ve onlara karşı fasid itirazlara sevk ederek Allah7ın yolundan alıkoyarlar.Hakk7ı talebden geri çevirmek ve kalb haremi mescidine girmekten alıkoymak için taleb ehlinin yolunu keserler.Çankü Kalb, Allah Teala'nın haremidir.
2- Kalb Allah sevgisinin ocağıdır.Kim oraya O'nun sevgisinden gayrisini koyarsa zulmetmiş olur.
Medine'de bir adam kölesine dört dirhem vererek gelecek misafirleri için çarşıdan meyve almasını istedi.Köle çarşıya giderken Mansur b.Ammar'ın mescidine uğradı.Gördü ki Mansur, bir fakir için bir şeyler istiyor ve " Kim bu yoksula dört dirhem verirse , ona dört duada bulunacağım" diyordu.Köle de elindeki dirhemleri fakire verdi.
Mansur, "Senin için dua etmemi istediğin şeyler nedir? Köle şu hususta dua istedi:
1- Benim bir efendim var.Beni azad etmesini istiyorum"
2- Allah'ın diirhemlerimi bana geri vermesini istiyorum"
3- Allah'ın efendimin tevbesini kabul etmesini istiyorum,
4- Allah'ın , beni, efendimi, seni ve o topluluğu bağışlamasını istiyorum" dedi.
Mansur bu dört hususta dua etti.
Bundan sonra köle efendisine geridöndü.Efendisi: "Niçin geciktin?" diye sorunca Köle durumu anlattı.Efendisi;
-Seni azad ettim.Git artık hürsün" dedi
-"Al sana dörtbin dirhem"
- "O halde bende Allah'a tevbe ettim" dedi.
Dördüncü dua için ise: "İşte o benim elimde değil"dedi
Gece olup istirahata çekilince gördü ki sanki birisi ona şöyle sesleniyordu: " Sen kendine ait olanı yaptın. Beinim bana aid olanı yapmayacağımı mı düşünüyorsun? Seni, köleyi , Mansur'u ve o mecliste hazır olanları bağışladım."
Hz.Musa 8as) bir defasında : " Ya Rabbi! Kullarının en acizi kimdir?".dedi.Allah Teala :"Amelsiz cennet, duasız rızk isteyen kimsedir" buyurdu."Kullarının en cimrisi kimdir?" dedi. Allah teala ; "Bir ihtiyaç sahibi kendisinden bir şey isteyipte onu doyurmaya gücü yettiği halde doyurmayan kimsedir" buyurdu
Hac suresi 18 nci ayet:"Görmez misin ki , göklerde olanlar ve yerde olanlar ,güneş,ay,yıldızlar,dağlar,ağaçlarhayvanlar ve insanların bir çoğu Allah'a secde ediyor..." ayeti ile alakalı olarak iirfan ehli, kendi iradeleri ile ibadet secdesi ederler.Cansız,akli ve dini sorumluluğu olmayan varlıklar, ihtkiyaç sebebiyle boyun eğme secdesi yaparlar.
Bu ayet Kur'an secde ayetlerinin altıncısıdır.Bu secdelye Fütuhatta "müşahede ve ibret alma secdesi" denilmiştir.
Semazenbaşı Mustafa Holat hoca nakletti.Bizim semazenlerden Hasan Ertekin diye birisi var idi.şimdi dünyasını değiştirdi.çocukken evleriFikri baba'nın şimdiyıkılan eskigarajlar mevkiindeki evine bitişik komşu imiş.Hasan çocukken Metlidede'nin evine ara ara gider, orada sema dönmeye başlarmış.Çocuk olduğu için kendisine ara sıra harçlıkta verilirmiş.
Mevlevi Mürşitlerinden Filibeli Hüseyin Sıtkı dede'den kimler devam etti diye Semazenbaşı Mustafa Holat hocaya sordum.Holat Hoca'nın babası Sıtkı Dede'nin müritlerinden idi.Mustafa Holat hocanın naklettiğinegöre Sıtkı dede kimseye el vermemiş ancak "Biz evlatlığa aldığımızı çoluk çocuğuyla alırız.Ders alanlar, dersi çocuklarına öğretip devam etsinler" buyurmuş.
Semazenbaşı Mustafa Holat hocaya sordum:Efendim,MetliDede'nin çağdaşı Berber Yusuf diye birisini bilirmisin? Hazret "Yok "dedi Ancak Sıtkı dede'nin berberi olan birisinden bahsetti:
Sıtkı Dede hazretlerinin berberi idi.Dilinde biraz pelteklik olduğundan "Tat Ali" diye bilinirdi.Hazret ona traş olurdu.Sıtkı dede traş olurken, berber'ededi ki "Ali ! sırtımda ben şeklinde mühür var.Ona bak.Ancak ben sağ iken kimseye söyleme" demiştir.Berber, hazretin gömleğini kaldırarak sırtındakimührü görmüştür.Hazretin vefatından sonra bunu ifşa etmiştir.
Sıtkı Dede berber tat Ali detraş olurken ,ense traşının şekliniberberayna ile kendisine gösterince hazret olmamış deyince,berberelindeki makası kılları kesmeyerek eliylekesiyormuşçasın oynatmış ve tekrar aynada göster miş "Oldu mu?" diye.Hazret "Olmadı" demiş.Bu durum üç kez tekrarlanınca Sıtkı dede demiş ki:"Ali Efendi gece dersine kalkmış olsa idin , olacaktı".
