NİMETLERLE İMTİHAN

 Büyüklerden biri der ki: Allah Teala denediği kimseleri dünyanın ziyneti, lezzeti,makamı,malı ve iyilikleriyle imtihan etti.. Onlar bunları lezzetli buldu.Onlar sebebiyle Rahman'ı müşahededen perdelenip mahrum kaldılar. Böyleyken kendilerinin bütün derecelere erdiklerini , bu fani şeyler kendilerine verildikleri zaman makbul kimseler olduklarını zannettiler. Onlar kendileri için minhac(yol/vasıta) değil, istidrac olduğunu bilmediler.

Şüphesiz nefisler fani, mallar emanet  ve çocuklar fitnedir.Kim onları toplamaya ve onlardan pay almayşa koşarsa , gönlünü onlara bağlarsa bütün iyiliklerden kesilir.Nefse muhalef    et , dünyalığı azaltmak ve kalbi ondan koparmaktan daha üstün bir taatla Allah'a ibadet edilmemiştir.Çünkü iyiliiklere koşmak , kötülüklerden sakınmak demektir. Şerlerin ilki ise dünya sevgisidir.Çünkü dünya şeytanın tarlasıdır.Kim onu talep eder ve mamur kılarsa o , şeytanın taraftarı ve kuludur.Şeytanın evini imar etmek için ona yardım eden kimse şeytandan daha fenadır. 

İMRENİLEN MAKAMLAR:SU ÜSTÜNDE YÜRÜMEK,HAVADA UÇMAK

Tarikat ehlinden su üstünde  ve havada yürüyen , kendilerine yeryüzü mesafeleri dürülen bir çok kimse görülmüştür ki sonra onlar ilk hallerine geri çevrilmişlerdir.

İstidrac sahibi de su üzerinde  ve havada yürür, yeryüzü ona dürülür fakat Allah katında bir değeri yoktur.Çünkü bu mertebeler , Allah katında övülen makamların neticesinde değil  yerilen makamların sonucunda meydana gelmiştir.

Yüce Allah7ın iradesi , bu harikulade fiillerle o kimseye hile yapmak  ve bu fiili o kimsenin aleyhine fitne kılmak için bu fiilleri meydana getirmiştir.. O kimse o olağanüstü işlere ,şer'an günah olan o fiillerin kendisini ulaştırdığını zanneder.Günah olan o  f    iiller olmasa , kendisine geçici olarak gelen bu halin hakikatına vakıf olamayacağını tahayyül eder..Zavallı adam , nefsini şer'i ölçülerle tartmaktan gaf    il olmuştur.

Allah Teala'dan bizi, kötü ameli kendisine süslenip de onu güzel gören  ve bu fiiline devam eden kimselerden eylememesini dileriz.

Hafız (k.s) şöyle der:

Ey Zahid, sakın gayret oyunundan emin olma

İbadethanenden mecusi tapınağı çokda uzakta değil.

Mesnevi de şööyle denilir:

Aslana sığınırsan kebabın eksik olmaz/Ey tilki , leşe doğru az koş

Bir pir ele geçirdin mi hemen teslim ol/ Musa gibi Hızır'ın hükmüne girip yürü.

TUZAK YAHUT MEKRİ İLAHİ

 "AYETLERİMİZİ YALANLAYANLARI , HİÇ BİLMEYECEKLERİ YERDEN YAVAŞ YAVAŞ HELAKE GÖTÜRECEĞİZ"(aRAF 182).

mÜHLET VERMEK hAK tEALA'NIN huyudur.Hemen cezalandırmaz.Hikemi Ataiylyle de şöyle denilmektir.Devamlı kötülük işlediğin halde Allah Teala'nın sürekli sana iyilikte bulunnasının bir istidrac olmasından kork.Her hata edişlerinde Allah onlhara bir nimet verir ve bu hataya istiğfar etmeyi unutturur. İstidrac, fitne korkusu olmadan nimetin ardı ardına gelmesidir.İstidrac, tuzak(mekr) korkusu olmaksızın şöhretin yayılmasıdır.İstidrac şekillerinden biri de müridin, nefsini ve Rabbi nin hakkını bilmeden yersiz iddiada bulunarak veya tehlikeli yola girerek edepsizlik etmesi, fakat kendisine mühlet verilerek cezanın geciktirilmesidir.Bu durumdaki mürid kendisine ceza verilmeyeceğini sanar  "Eğer benim yaptığım sui edep olsa idi bana gelen feyz(imdad,meded) kesilirdi" der.Halbu ki feyz onun farkedemediği yoldan kesilir.Feyzin artırılmaması bir tür kesilmedir.Çünkü artırımı olmayan kimse noksanlık içindedir.

KERAMET VE İSTİDRAC ARASINDAKİ FARK

 Keramet ile istidrac arasındaki fark şöyledir:Keramet sahibi olan kimse ,unusuru latif ve cevheri şerif olan kerametle meşgul olmaz ve onunla öğünmez.Bilakis kendisinden keramet zuhur edince , kendisinden sadır olan bu halin istidrac olabileceği endişesiyle Allah'a olan korkusu iyice artar.Onun kahrından sakınması son derece fazlalaşır.Yahud da , bu amellerin dünyada cezası olabilir diye düşünür.. 

Fakat istidrac sahibi olan kimse , bu durum , güzel haller ve amellerin neticesidir diye zanneder.Bunlar mekr, aldatma ve saptırma değildir diyebilir.Kendinde bir olgunluk ve üstünlük olduğu hayali ile insanlara hakaret nazarı ile bakar.Kendini ikabı ilahiden emin bulur.Kötü akibetten sakınmaz.Büyük kamiller ve derin alimler demiştirler ki : Allah tealadan uzaklaşanların , yani delalete düşenlerin ekserisi , keramet gösterme makamında düşmüşlerdir.Belam bin Baura, Bersisa gibi kimseler zamanlarında çok ibadet ve ağır riyazetler yapmaları sebebiyle çeşitli harikalar, keşf vekeramet sahibi olmuşlardı ve bu hallerinden mağrur oldular ve mekri ilahiye düşdüler. 

MEKR VE İSTİDRAC

 Hak Teala'nın bir kulun bütün isteklerini yerine getirmesi , her isteğin vermesi,)isterse bu verilen şeyler harikulade şeyler olsun ,) o kulun hak Teala nezdinde makbul bir kul olduğunu göstermez.Bunlar, bazı kullarına iyilik ve ihsandır.Bazılarına da istidractırAraf suresi 182 nci ayetinde buyrulur:"Onları derece derece aşağı indiriyoruz.Onlar bilmiyorlar"

Siyaset sahnesinde seçimlerden 15 kez birisi galip çıkabilir.Bu Hakk nezdinde makbuliyet ölçüsü değildir."derece derece alçaltılma" işareti de olabilir.

Hakteala, sebebler dairesinde iş görür.Bu nedenle sebebler dediğimiz hususu var etmiştir.Buğday elde etmek için toprağı sürmek, ilaçlamak, güberlemek tohum atmak hep bir sebeb olarak halkedilmiştir.Bu sebebler olmadan bir şey husule gelirse Peygamberlerin gösterdiklerine "Mucize", Veli kullardan meydana gelene "Keramet", Veli olmayan lardan meydana gelen adet dışı şeylere "Firaset", Fasıklardan ve günahı çok olanlardan zuhur ederse (İstidrac) denir ki derece derece , kıymetini indirmek demektir. Kafirlerden zuhur edene ise "Sihir" yani büyü denir.

İstidracın manası; Allah Teala'nın bir kimseye , isteklerini dünyada vermesidir ki , o kimsenin haddiaşması, inadı ,cehaleti ve  fesadı artıp, her an dergahı izzetten uzaklaşarak rahmetten mahrum kalmasına sebeb olmasıdır.

İSTİDRACIN KISIMLARI

1-Mekr : "Böyyle bir hile kurdular.Bizde onların haberi olmadan , hilelerinin cezasını verdik"(Neml 50) 

2-KEYD :Araf suresi 183 ayet:İhsan görünüşünde, helak ve perişan edişim çetindir"Mekr manasına yakındır.

3-HIDA :Bir kimseye tahmin etmediği yerden zarar vermektir. (Münafıklar zanlarınca Allah'a hile yaparlar.Allah da hilelerini başlarına geçirir.(NİSA142)" Bakara suresi 9 ncu ayetinde :"Onlar (akıllarınca) Allah'ı ve müminleri aldatırlar.Halbuki onlar kendilerini aldatırlar.Ve bunun farkında değildirler" 

4- İMLA: "İnkar edenler, kendilerine ömür ve mühlet verişimizi , sakın kendileri için hayırlı sanmasın.Biz onları sadece günahlarını artırsınlar diye bırakıyoruz"(Ali imran ayet 178) Bu ayette geçen nümli kelimesi, mühlet verdik demektir.

5-) İLHAK :Hak Teala Enam 44 ayetindemealen:"Nihayet kendilerine verilen bu genişlik ve serbestlikle tam ferahlandıkları sırada onları ansızın yakaladık" ,Kasas suresi39 ve 40 ncı ayette Firavn hakkında mealen:(O firavun ve askerleri yeryüzünde hakları olmıyarak büyüklük tasladılar.Ve zan ettiler ki , bize döndürülmeyecekler.Biz de Firavun'ı hem askerlerini yakaladıkta onları denize atıverdik" İlhak çok kerre nimet olarak verilen bir şeyi sonunda azap olarak gönderip , aldatmaktır.

Bu ayetlerden anlaşılan odur ki arzu edilen şeylerin ele geçmesi, saadete kavuşmaya, olgunluk  vehayradelalet etmez.

KELAMI KİBAR ŞEYH ALİ RAMTİNİ

"Keşişlerin keşfi vardır.Bu tür keşif batıl ibadetlere devam etmek suretiyle ortayaçıkar.Bu tür keramet şeytani olup istidractır.Kadem diye de tayyi Mekan7a derler.Bir anda doğudan batıya gidip gelmektir.Bunun da şeytanisi vardır.O da keşişlerde olur.Doğrusu, Hak talibinin gönlünde E Allahü Teala'dan başka bir şey olmamalıdır. Yani "Muteber olan kalbih Hakk'dan başka her şeyden tahliye edilmesidir.Keşif ve Keramet,Müslümanlar ve keşişler ile cin ve şeytanlar arasında ortaktır.Ama fark budur ki terslikte su dolmuş ve durulmuş ola.Ona bakanın sureti yansıyıp terslikte biriken o suda görünür.Fakat ne içmeye ne de taharete yarar , necis olur.Ancak temiz bir kap içinde olursa su da temiz olur.Böyle olunca temiz suya bakanın sureti temiz görünür.Bu su hem içmeye hemde taharete yarar.Suyun kabı murdar olursa ona konulan su murdar olur.Suyun kabı temizse suyu da temizdir,Kafir ve fasık kişiler içleri küfür ve fıskla murdardır.Bu tür kişilerde görülen kerametincçi haller, bunlar murdar oldukları için istidractır.

KERAMET VE İSTİDRAC

Kerâmet ile istidrâc arasındaki fark şöyledir: Kerâmet sâhibi olan kimse, unsûru latîf ve cevheri şerîf olan kerâmet ile meşgûl olmaz ve onunla öğünmez. Bilâkis, kendisinden kerâmet zuhûr edince, kendisinden meydâna gelen bu hâlin istidrâc olabileceği endîşesi ile Allahü teâlâdan korkusu iyice artar. Onun kahrından sakınması son derece fazlalaşır. Yâhud da, bu amellerinin dünyâda cezâsı olabilir diye düşünür. Fekat istidrâc sâhibi olan kimse, bu durum, güzel hâller ve ameller ve bu amellerin netîceleridir diye zan eder. Bunlar mekr, aldatma ve sapdırma değildir diyebilir. Kendinde bir olgunluk ve üstünlük olduğu hayâli ile insanlara hakâret nazarı ile bakar. Kendini ikâb-ı ilâhîden emîn bulur. Kötü akîbetden sakınmaz. Bu sebebden kâmil ve derin âlimler buyurmuşlardır ki; Allahü teâlâdan uzaklaşanların, ya’nî dalâlete düşenlerin ekserîsi, kerâmet gösterme makâmında düşmüşlerdir.