HAKK'IN VARLIĞI-ALEMİN VARLIĞI

Cenab-ı Hakkın vücudu ,vücudu hakikidir,alemin vücudu hayalidir.Tıpkı aynadaki görüntü gibi.Isıtıldığında yok olan,buharlaşan maddeler gibi vücutları var gibi görünür ama aslında yoktur. Tuz’u ısıttığımız zaman tuz buharlaşır uçar geriye hiçbir şey kalmaz.Tuz’un zahir sureti olarak gözüken katı cismi yok olmuştur.Sureti,zahir mevcuttu.Sonra kayboldu.İnsanda ,Emmare halinde iken vücudunu gördü,müstakil varlık vehmine kapıldı.Sonra kendini tanımaya başlayınca kendini tanıma ilminin(tasavvufun)gereği olan önce fiillerde fani oldu,sonra sıfatlarda fani oldu.Yani Hakikatta Allah’dan başka hayat,ilim,işitme,görme,irade,kudret,söz sahibi yoktur,ancak Allah’tır fikrine ve haline ulaştı.Son aşama ise Allah’ın Zat’ında fani oldu.Bu noktaya gelen bir insanın nefsinde bencillik olmaz,fena huylarından soyunur,temiz bir kalp ile şimdiye kadar kendisinin zannettiği varlıkları içinden atarak iç temizliğini sağlamış olur.Allah kulunu öldürmüş,kendinde tekrar diriltmiştir.