SULTAN ABDÜLHAMİT'İN YETKİSİNİ ASKIYA ALDIĞI MECLİS

Sultan Abdülaziz'in İttihat ve Terakki katillerince katledilmesine şahit olan Sultan Abdülhamit, tahta çıkarken mecburen yetkili olan ittihatçılara demokratik davranmıştır. Mithat paşa ve avanesi Sultan'ı kendi çıkarlarına uygun kullanabileceklerini düşünerek işbaşına getirmişlerdi. Devlet bunların baskısı ile 93 harbi denilen Rus harbine katılmış ve zayıflamıştı. Bu nedenle sultan Abdülhamid kafasındaki düşünceleri uygulamaya geçirmiş, amcasının katlinde müessir olanları Mithat Paşa dahil mahkeme ederek sürgüne göndermişti. Meclisi Mebusan denilen milletvekillerinin durumuna gelince  yüz on beş milletvekillinden müteşekkil olan bu meclisin kırk altı kişisi Hristiyan, altmış dokuzu Müslümandı. Hristiyanların bizden kopma fikri ilk anda su yüzüne çıkmıştı. Diğer atmış dokuz kişinin yirmibeşi de gayri Türk idi. Bunlardan sekizi Arnavut, on dördü Arap ve Dürzi, üçü ise Kürttü. Bunlar dahi emperyalist güçlerin etkisi altında idi. Kırk iki Türk mebusunun kaçta kaçı sağlamdı.Batı devletlerinin büyükelçileri ile teşriki mesai yapan, onlarla gönül birliği içinde bulunan bu kimselerle yola çıkılmayacağını görmüştü.Padişah, Mithat Paşa'nın yazdığı kanuni Esasinin 113 ncü maddesinin kendisine verdiği yetkiyi kullanarak Meclisi dağıtmış ve örfi idare ilan etmişti.Bu suretle kuvvetli bir istihbaratla ülkeyi yönetmiş 33 yıllık saltanatı devrinde bugün bile hayran olunacak dış siyaset uygulamıştı.Kanunun verdiği yetkiyi kullandığından dolayı Padişahı itham etmek adil olmaması gerekir.
Mevcut milletvekillerinin ayrılıkçı çalışmaları Sultan Abdülhamid7i Kanuni Esasiye sadık kalmakla, memleket bütünlüğünü muhafaza etmek hususunda bir tercihte bulunmaya zorlamıştır.Bu durumda Kanuni esasiyi rafa kaldırıp memleket bütünlüğünü muhafaza etmek tercihini kullanmıştır.Kanuni Esasi "ilgi" edilmemiş, geçici olarak yürürlükten kaldırılmıştır.