MÜRİD

 

MÜRİD KİMDİR?

Mürid, Allah’ın hakkını nefsine tercih edendir.

Cüneyd-i Bağdadi bir müridine tavsiyede bulunarak şöyle dedi: “Öyle hareket et, öyle ameller işle ki halk iç in rahmet, kendin için bela olasın.Çünkü müminler ve dostlar , Allah’tan halk üzerine gönderilmiş rahmettir.Kendi sıfatlarnın gölgesine sığınma ki başkaları senin gölgende rahat etsinler”

Zünunu Mısri ye sordular: Mürid kimdir, murad kimdir?.

Şu cevabı verdi: “ Mürid, yüzbin niyaz ve yakarışla talep eder, ister.Murad iise yüzbin naz ile kaçar, firar eder. Mürid yanan bir gönle sahip, murad ise maksuduna ermiş gülüp eğlenmededir.Mürid canan taraından gelecek habere kulak kesilmiş; murad ise aşikar olarak cananla beraberdir.

Bir Pir’e “ Mürid mi daha iyidir? Yoksamurad mı?” diyee sordular.O, tefridin hakikatından şöyle cevap verdi: “ Mürid de yoktur,murad da.Haber de yoktur , haber talep etmek de. Had/sınır yoktur , resm/şekil de, O küll(bütün,her şey)ile olan külldür.

AVARİFDE ŞEYH MÜRİD İLİŞKİLERİ

 AVARİFUL MAARİF İSİMLİ  tasavvuf eserinde denilmiştir ki:

"Mürid, şeyhe itirazdan kaçınmalıdır.Onun bütün tasarruflarında içindeki itiraz duygularını izale etmelidir.Çünkü, itiraz ,müridler için öldürücü zehir gbidir.Bir müridin şeyhine içten itiraz edip de sonra felap bulyması pek nadirdir.Mürid, şeyhin kendisine müşkül görünen her tasarrufunda Musa- Hızır kıssasını hatırlamalıdır.Nasıl ki Hz.Hızır'dan bazı tasarruflar zuhur ediyor ve Hz.Musa ona itiraz ediyorsa ve daha sonra işin gerçek yönü ona keşfoluyorsa , mürid de şeyhin kendisine doğruluğu müşkül görünen her tasarrufunda kendisine göre mutlaka doğru bir yönü olduğunu bilmelidir."

MÜRİD'İN ÜÇ TÜRÜ

 Birincisi mürid-i mutlak.Her ne olursa olsun şeyhine "Bu niye böyledir, bu konuda şöyle misaller vardır" diye sorup itiraz etmeyendir.

İkincisi Mürid-i mevaci..Bu her ne kadar zahiren şeyhinin arzusuna uysa da içinden kendi istediği gibi davranandır.

Üçünüsü Mürid-i mürted..Her hangibir şekilde şeyhinde gördüğü bir halden dolayı onu terk edip gidendir.

MÜRŞİD/MÜRİD İLİŞKİLERİ

 Mürid, teslimiyet ve istidadında öyle ileri bir noktada olmalıdır ki mürşid onu kendi sırlarına mahrem kılabilsin. Mürşid de öyle olgun olmalıdır ki irfan ve esrarının şarabı müridi sarhoş edebilsin. Mürid, mürşidinin yanında denizin yanındaki Nil nehri gibi olmalıdır. Denizin yanındaki taşlar gibi olmamalıdır. O taşlar ki uzun yıllar denizle iç içe olduğu halde onun letafetinden, rikkat ve yumuşaklığından hiç nasiplenmemiştir.

MÜRİDİN ÜÇ TÜRÜ

İzmir Tire'de iflah olmaz bir kumar müptelası olan Galib adındaki biri bu illetten bir türlü kurtulamaz.Son olarak Hayrullah Dede'ye başvurur.Dede Tire Mevlevihanesinin son şeyhlerindendir.Kumarbaz tövbe ederek Galib Dede'ye sığınır.Etraftakiler dedeye itiraz ederler:"Ne yapacaksın bu kumarbazı" diye.Dede şöyle cevap verir:"Mürşide üç çeşit mürid lazımdır.Tirit,mürid,kör yiğit.Galib de bizim kör yiğidimiz olsun".Hikmet bu ya , o tarihten sonra Galib tekkenin güvenlik görevlisi ve gönülden bağlı bir müridi olmuş ve bir daha da kumar oynamamış.

MÜRİD

Lügatte "dileyen, talep eden" anlamına gleen mürid, tasavvufi bir kavram olarak kısaca "Allah dışındaki her şeyden uzaklaşarak, Hakk7ı isteyen, onun rızasını dileyen"manasına gelir.Müritliğin hakikatı:gözleri korumak,iffeti muhafaza etmek, haramı terk etmek, riya, süm'a, veşehvetlerden kaçınmak, cemaatla namaz kılmaya devam etmek, malayaniyi terk etmek, insanlardan halvet etmenin gğereğini yerine getirmek ve dünyadan uzaklaşmakla sahih olur.

MÜRİD,EVRAD,RİYAZET VE ERBAİN TERİMLERİ

 “Mürid”sözlükte iradesi olan , bir şeyi isteyen demektir.Tasavvuf terimi olarak ise, tarikata girmiş olan kimse manasına gelir.Sözlük anlamından hareketle şöyle söylenebilir:Müridlik her şeyden önce bir istek ve irade işidir.Yanikesin ihtiyaç duyulunca vetam karar verilerek bu işe soyulunur.Burada geçici heves ve meraklar sözkonusu olamaz.Sufilere göre mürid,iradesi bulunmayan kimse demektir.İradesinden sıyrılıp çıkamayan kimse mürid olamaz.Burada ise çelişkiyoktur.Çünkü, iradeden sıyrılış da müridin kendi isteği ile olacaktır.Bu aynı zamanda mürşide teslimiyetin bir ifadesidir.Tasavvvuf kültüründe şu sözmeşhurdur:”Mürşid önünde mürid gassal elinde meyyit gibidir”.Yani ölü yıkayıcı önündeki ölü gibi olmalıdır.Zira tam teslim olmadan yol almak mümkün değildir.

“Evrad” tarikat mensupları tarafından okunması gereken dualar topluluğuna denir.Tarikatın kurucuları veya daha sonraki şeyhler tarafından düzenlenen evradlar,Hz.Peygamber’e selavat,Kuran’ın kısa sureleri ve bazı ayetlerle ,Allah’ın 99 ismi (esmai hüsna)ve çeşitli dua cümlelerinden oluşur.  

“Riyazet”; Eğitmek itaat ettirmek demek olan riyazet,tasavvufta nefsin aşırı istekleri ile mücadele etmek demektir.Az yemek, az uyumak, az konuşmak riyate yöntemlerindendir.Riyazetin amacı iyi ahlak sahibi olmaktır.

“ERBAİN” veya “ÇİLE” çıkarmak , riyazet metodlarından biri olup ,kırk gün boyunca tenha bir yerde , az yiyecekle yetinip , zamanını ibadet, zikir ve tefekkürle geçirmek demektir.Amaç,manevi  ve ruhani gelişme sağlamak ve iç dünyasını zenginleştirmektir.