TEKKELER

TEKKELER İNSAN-I KAMİL YETİŞTİRME FABRİKALARI İDİ. Tekkeler,Dergahlar,Tasavvuf merkezleri, yozlaşmamış halinde insan-ı Kamil yetiştirme fabrikaları idi.İnsanın bu dünyaya geliş maksadı hayvanlığı terk edip insanlık makamına gelmektir.Bu noktaya ulaşmak için Tekkeler birer tezgahtı,fabrika idi.Mektepti.Mürşid-i Kamiller, kamil insan yetiştirmek için vaktinin her türlü iletişim vasıtalarını kullanmışlardır.Güzel sanatları,musikiyi,hat sanatını,fütüvvet geleneğindeki bütün ahlaki ve insani değerler kullanılmıştır.Sadece insanı kamil fabrikası değil , estetik bilgi üretme ,bilgelik üretme ,değer üretme mekanları olarak tekkelere bakmak gerekir.

SADİ DERGAHLARI

Sadi dergahları İstanbul, Anadolu ve Suriye'de olmak üzere 33 adet olduğu  belirtilir. Tekkelerin kapatılması ile alakalı olarak sadece İstanbul'da kapanan tekke sayısı 380 nin üzerindedir.

TEKKELERİN SOSYAL HİZMETLERİ

Tekkeler tarih boyunca bir halk eğitim kuruluşları gibi hizmet görmüşlerdir.Çeşitli islam ülkeleri açısından ele alırsak bu hizmetleri şöyle sıralayabiliriz:
1.Tekkeler mensuplarınca "mescid olarak , yani ibadet amaçlı kullanıldı.
2.Okuma yazma ve ilim öğretildi.Mesnevi gibi tasavvuf kitaplarının  okutulduğu bir "okul hizmetini verdi.
3. Seyyah, ziyaretci ve hac yolcularının konakladığı yer idi.
4. Hastaların , sakat ve düşkünlerin ve çaresizlerin başvurarak dertlerine çare aradığı merkezler oldu.
5.Fakir ve yoksulların karınlarını doyurduğu bir imaret idi.
6.Çeşitli kitapların toplandığı bir kütüphane idi.
7.Gelen giden çok olduğu için , haber alınıp haber bırakılan bir postahane gibi idi.
8.Takip edilen ve ya düşmanından kaçan mazlumların sığındığı bir iltica yeri idi.
9.Tekkeye bağlı olanlar hayırlarını ebedileştirmek ve yaygınlaştırmak için bu kurumlara zengin vakıflar bıraktılar Tekke vakfı olan bir çok arazi buraların sosyal hayattaki yerlerini ve ağırlığını gösterir.