TEKLİF EDİLEN EMANET

 Ahzab suresi 72 nci ayetinde "İnna eradna'l emanete.."ayetini; "Biz emaneti göklere ve yerlere teklif ettik, onlar kaçındı.insan kbul etti.O zalim ve cahildir"diye terceme edilen ayeti bu tercemesinde yerine oturmayan bir durum var.Bir kerre her şey Allah7ın teklif ettiği şyeye ister istemez boyun eğer.Sadece insan isyan eder.Burada insan hem teklifi kabul ediyor, hem de bu sebeble suçlanıyor.Halbumi "hamele" nin bir anlamı da"ihanet etmek".Bu anlamıyla "Her şey Allah7ın teklifine ihanet etmekten çekindi , sadece insan bundan çekinmedi" manası çıkar.Ebussud Efendinin tefsirinde bu şekilde yazılmıştır.

EMANETE HIYANET ETMEMEK

 Peygamberlerin vasfıdır.Ali İmran suresi 161 ayetinde açıklanmıştır.

Peeygamberler, daima Allahla birlikte olan , beşeri sıfatlardan uzak  , rububiyet sıfatı ile muttasıf, reziilane davranışlardan , nefsani sıfat ve şeytani dürtülerden korunmuş şahsiyetlerdir.Bu sayededir ki hıyanet ve ve benzeri şeylerin peygamberlerden sadır olması imkansızdır.Bir peygamber sıat(ruhaniyet) cennetinde ve rıdvan makamındadır.Hain ise nefis cehenneminde , heva çukurunda bulunmaktadır. 

Aynı kural bir insanlar topluluğunun temsil görevini(reisliğini,başkanlığını,imza yetkisini) üzerinde bulyunan insanlar içinde geçerlidir.Buradaki emanetten maksat o insanlar topluluğunun malları yahut insanlar topluluğunun devlet hazinesine terkedip hazineyi teşkil eden mallarıdır.

Resulullah efendimiz hadis-i şerifinde buyurmuştur:" Herhangibir vazife ile memur olarak gönderdiğiniz kişi , bir şeyi zimmetine geçirirse , kıyamet günü onu boynunda taşıyacaktır".

Ayrıca yine:" VAlilere verilen hediyelyer hıyanettir" buyurur.Rüşvet almak demek  olduğu için , valilerin hediye kabul etmesi de "hıyanet" sayılır".

Efendimiz SAV in şöyle buyurduğu da rivayet edilir:"Yarın meleyen kuzularla , bögüren sığırlarla ve bögürdeyen develerle bana gelip de:" Ya Muhammed, Ya Muhammed" diye sızlanacak birinizi asla tanımam.İşte o zaman ben size cevaben:"Senin için Allah katında hiçbirşeye sahip değilim, ben size bunları tebliğ etmiştim" diyeceğim.

İNSANIN KABUL ETTİĞİ EMANET

 Hak Teala'nın arz ettiği ve sadece insanın kabul ettiği emanet, Hilafet sırrıdır.İnsan dışındakilerin istidatlarının tam  olmaması sebebiyle enanetin tamamını taşıyamayız diyerek kabulden kaçınmışlardır.Allah Teala Hilafet sırrını "Kalem" e arz etti, o ancak "Bedi" ismini, "Levh" "Bais" ismini,"Tabiat" "Batın" isimini taşıyabiliriz dediler.İNSAN ise bütün isimleri taşıması itibarıyla yüksek derecelerin sahibi olmuştur.

BİR PAPAZIN MÜŞKÜLÜ

 Şemsettin Yeşil hazretlerini dinleyen bir papaz, hazret'e der ki:"Efendim ben çok iyi arapça biliyorum.ancak zatı alinizi çok doyurucu gördüm.Kur'an da hak Teala " Emaneti ehlinden gayrına vermeyiniz" diye emrediyor.Cenab-ı peygamber de "Emaneti ehlinin gayrına verirseniz , kıyameti bekleyiniz" buyuruyor.Ancak Ahzab 72 ayetinde Allah buyurdu ki:"Allah emanetini bütün mevcudata arz etti, hukukunu yerine getiremeyiz diye onu yüklenmekten çekindiler ve onu insan yüklendi çünkü o çok zalim ve çok cahil idi" diyor. Allah, Allah olduğu halde nasıl olurda emanetini çok zalim ve çok cahil olana teslim eder?"
Bu soruya Şemsettin yeşil hazretleri şu cevabı verir:"Buradaki zulüm zulmü memduhtur.(Övülmüş zulümder).Adl'in karşıtı olan zulüm değildir.Cehil de makbul cehildir, ilmin mukabili olan cehil değildir.O insan ki nefsinin kuvvetli zalimi oldu.Hak ve hakikatın gayrısının cahili oldu, emaneti almak hakkına haiz oldu.Demek oluyor ki emaneti ilahiyye; nefislerinin hayırnlarını ayağının altına alan , Hak ve Hakikatten maadasına cahil olan insanda bulunuyor.Onun için emaneti kalb taşır, zira kalb Hakk'ın nazargahıdır. Sahibi kalb olan ancak Hz.İnsan'dır"

MELEKLERİN BİLGİLERİ

Allah Zülcelal, meleklere öğrettiği bilgiden gayri bir bilgiye sahip olamayacaklarını ancak nesl-i Adem'in ila yevmil ahir , yeni yeni bilgileri iktisap edeceği bildirilmiştir.Çünkü Kuran insana inmiş ve her ayeti her devir için yeni manalar izharetmektedir.Bu sebeble bu ayet-i celile emanet-i ilahiye olan sırrı ilahinin her an insanın akıl ve muhakemesiyle tezahüre amade olduğunu göstermektedir. zAT-I İLAHİ SIRRINI İNSANA EMANET ETMİŞ, KALBİ SELİMİ İSE HİBE ETMİŞTİR.eMANETİN HIFZI, HİBENİN İSE TASARRUFU GEREKTİR.Kalbiselimden murat ; akıl,fikir, muhakeme, mantık ve karar olsa gerektir.Zira , aynı zamanda emrü nehiy de Kuran'ı azimüşşan ile beyan buyurulmuştur.