CUMA NAMAZINI KİM KILABİLİR?

 Cum'a namazının şartlarından birisi de "hür olmak"tır.Acaba burada kastedilen hürlük nedir?Şu anda resmiyette kölelik hukuku yoktur.Ancak , bu köleliği "Nefislere kölelik" şeklinde algılasak tüm insanlar için cari bir durum ortaya çıkar ki kastedileni budur.Alışkanlıklarımız ve iptilalarımız bizleri bağladığı için azalediğimize halel verir ve beden adını verdiğimiz cemiyetimizde sıkıntı yaratır.Bugün cuma'yı şahsımızda dahil köleler kılmaktadır. 

BİR KESE ALTINI REDDETMEK

 Hazret-i Osman efendimiz kölesiyle bir yerden geçerken ağacın altında herkesten uzakta yatan Ebu Zer Gıfari Hz.lerini gördü. Ebu Zer sahabenin en fakirlerinden birisi idi. Hz.Osman kölesine bir kese altın vererek tenbih etti:"Bu keseyi ağacın altında yatan adama verip kabullendirirsen seni azad edeceğim "dedi.
Köle buna sevindi ve uyumakta olan büyük sahabenin başucunda uyanmasını bekledi.Ebu Zer hazretleri uyandığında:"Al Bu keseyi" dedi.Büyük sahabe kabul etmedi. Köle ısrar etti ve bu parayı kabul ederse efendisinin kendisini azad edeceğini söyledi.Büyük sahabi "Senin kölelikten kurtulmanı isterim amma, ben onu alırsam sen hür olacaksın ben köle olacağım.Sen benim köle olmamı ister misin?"

İSLAMDA KÖLENİN GELDİĞİ STATÜ

Kölelik başlangıcı insanlık tarihi kadar eskidir. Galebe olanın yaptığı bir uygulama olup İslamiyet bu müesseseyi tedrici olarak kaldırmıştır."Köle azad" etmeyi en büyük sevap arasına katmıştır. Efendimiz (SAV) in azadlı kölesi Zeyd bin Harise (radiyallahu anh) Mute harbinde ordu kumandanlığı yapmıştır.
Osmanlılarda ise köleler çeşitli memuriyetler deruhte ettikleri gibi bunlardan bazıları sadrazamlık bile yapmıştır. Mesela Abdülmecid devri sadrazamlarından Koca Hüsrev Paşa bunlardan biridir.

BİR EFENDİYE BAĞLI KÖLE,BİRDEN ÇOK EFENDİYE BAĞLI KÖLE

 Kuran ayetlerinin güncelliği hususu önemlidir.Bu güncelliği ise zahirde dindeki mücedditler ile batında ise kalbi temizliği yapmış olanlara Cenabı Hakk’ın ilhami yaptığı güncellemedir.Buna bir anlamda “fabrika ayarlarına dönmek” de denilebilir.Zümer suresinin 29 ayetinde bir örnek verilmiştir.”Allah, çekişip duran bir çok ortakların sahip olduğu bir adam(köle) ile yalnız bir kişiye bağlı olan bir adamı misal olarak verir.Bu ikisi eşit midir?Hamd Allah’a mahsustur.Fakat onların çoğu bilmezler”buyurulmuştur.

Köye kime denir.Bugün hukuksal anlamda kölelik yoktur.Ancka duygu ve düşünsel ve ekonomik anlamda vardır.Asıl kölelik Fert anlamında,kişiye hakim olan içsel efendilere sahip olmaktır.İçsel efendiler nefsin sahip olduğu kuvvetler olup bunlara heva denilir.Kişinin bedenine bu duygular hakim ise o kimsenin cesedi  bir köledir.ve bu kölenin ayetin belirttiği birden çok efendisi mevcut demektir.Sadece Allah’a yönelen ve ona kavuşmayı dileyen bir kimse ise Tek efendiye sahip bir köledir.Efendisi çok olanın halide zordur.Efendiler arasındaki zıtlıklar o köleyi zora sokar.Ama Efendisi Tek olan ve Yüce olan ise sonunda o köleyi nimetlere ulaştırır.

Ayette,dünya,aile ve diğer muhtelif meşgalelerin ve dağınık düşüncelerin kendisini cezbettiği kimse ile Kendisini sadece Allah’a veren ve O’ndan başkasının kendisinde hiçbir pay sahibi olmadığı,dünya ile de hiçbir alakası olmayan , ahiretten(sırf cennet arzusundan) uzak kalmış,Allah’a yakın ve O’na yönelmiş kimsenin denk olmadığı işaret edilmiştir.Dünyaya rağbet eden kişiyi muhtelif şeyler meşgul eder.Bu nedenle kendisini Rabbine ibadete tam olarak tahsis edemez.İbadette bile olsa kalbi dünya ile meşgul olur.Dünyay değer vermeyen zahid ise dünyanın tüm meşgalelerinden geçmiştir,hem korkarak hemde ümid ederek ibadet eder.Arif ise her iki cihandan geçmiştir.O, Rabbine kavuşma şevki ile ibadet eder.Bu yüzden tembeller ve talibler ,yolda kalanlarla Hakk’a vasıl olanlar birbirine denk değildir.