BELA AĞIZDAN ÇIKAN SÖZE BAĞLIDIR

 Bir hadiste buyrulmuştur:"Bela ağızdan çıkan söze bağlıdır."Vallahi şu şeyi yapmayacağım" diye yemin eden bir kul , her şeyi şeytana bırakmış olur.Böylece şeytan maharetini "kulun yapmayacağım" dediği şeye teksif eder ve sonunda ona yaptırır".

Yine bir hadiste buyrulmuştur: " Bazan olur ki nefsim bana bir şey fısıldar.Onu söylemekten beni alıkoyan sadece onunla müptela kılma endişesidir".

KÖR/DİLSİZ/SAĞIR

 Hak Teala kıyamet günü münafıkları Kör,dilsiz,sağır bir halde haşr edeceğini belirtmektedir(İsra 17/97)

Münafıklar kıyamette kulak ,dil ve gözlerinden yararlanamazlar.Bunları lehlerine kullanamazlar.Kıyamet günü manfıklar Allah'ın selamını işitemezler.Allah ile konuşamazlar ve O'nu göremezler.

Sa'di -i Şirazi der ki:

Dilin vazifesi Hakk7a şükretmektir, o şükür için gelmiştir.Ey Hakk'ı tanıyan, dilini gıybetle meşgul etme.   Kulak, Kur'an-ı dinleyen, öğütleri duyan bir organdır.Boş iftiraya ve lüzumsuz lağlara kulak verme!          Gözler, Cenab-ı Hakk7ın san'atını görmek için güzeldir.Kardeşinin ve dostunun kusurunu görme, gözünü yum!              

SÜKUT YAHUT AZ KONUŞMAK

 Konuşma ile alakalı ayetler:

1- "Kullarıma söyle ; En güzel sözü söylesinler(puta tapanlara sert davranmasınlar).Çünkü şeytan aralarına girerek (onları tartışmaya ve kötülüğe dürterler).Zira şeytan insana apacık düşmandır.(İsra 53)

2- " Ey insanlar. Bir topluluk başka bir toplulukla alay etmesin.Belki (alay ettikleri kimseler) kendilerinden iyidirler.Kadınlar da başka kadınlarla alay etmesinler.Belki onlar, kendilerinden iyidirler.Birbirinizde kusur aramayın ; birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayınİnandıktan sonra fısk adı ile çağırmak ne kötü şeydir.Kim tevbe etmezse işte onlar zalimlerdir.(Hucurat 11)

3- Ey iman edenler .Zandan sakının.Zira zannın bir kısmı günahtır.Birbirinizin gizli şeylerini araştırmayın.Biriniz diğerini arkasından çekiştirmesin.Biriniz ölmüş kardeşinin etini yemeyi sever mi? İşte bundan iğrendiniz.O halde Allah'tan korkun.Şüphesiz Allah tevbeyi çok kabul eden, çok esirgeyendir.(Hucurat 12)

4- Rahman7ın kuları ki yeryüzünde mütevazi olarak yürürler, cahiller kendilerine laf atarsa "selam" derler"(Furkan 63)

Konuşma ile alakalı Kutsi hadisler:

1- Ey Ademoğlu ! Eğer kalbinde darlık ve üzüntü , vücudunda bitkinlik, rızkında eksiklik bulursan bil ki bu, malayani ve yersiz konuşmalarından gelmiştir.

2- Ey ademoğlu! Sen , hikmeti , çok konuşmada değil , susmada ve dilini tutmada ara ve iste"

3- Ey Ademoğlu! Dilini doğru konuşmaya alıştırmadıkça  dininde, kalbini  düzeltmedikçe , temizlemedikçe dilinde, Ben'den haya etmedikçe kalbinde istikamet ,doğruluk olmaz"

Dil küçüktür cürmü büyüktür.Sükut eden beladan kurtulur.Yalan söyleyen zarar ve ziyandadır.Yalan imanı zayıflatır.Gıybet, sözün murdarı ve zinadan daha şiddetli haramdır.Hoş söz sadakadır.Çok gülmek kalbi öldürür.Dilini tutmayan , gerçek imanı bulamaz.Fazla konuşmak kalbi katılaştırır.Katılaşan kalp Allah'dan uzaklaşır.Sırrı açıklamak haramdır.Emanet edilen sözü başkasına söylemek hainliktir.Az konuşmak günahlardan korur, hürmete, izzete ve selamete götürür.

KELAM SIFATININ TEMSİLCİSİ DİLDİR

 Hak Teala her sıfatı gibi Kelam sıfatını da insana bahşetmiştir.İnsanın akciğerine çektiği havayı dışarı çıkartırken ses tellerini titreştirerek o mana olan kelama harf,hece,kelime  ve cümle elbiselerini giydirmek  ve böylece onu zuhur alemine getirmek suretiyle olmaktadır. Kelam sıfatının insandaki temsilcisi dildir.Dilin farsçadaki karşılığı zeban dır.Cehennemin bekçilerine zebani denmesi tesadüf değildir. Çünkü dil iyi kullanıldığında çok faydalı bir yardımcı olduğu halde, kullanmasını bilmeyenlerin elinde keskin bir kılıç gibidir.bu kılıç hem insanın kendisinde hemde karşısındakinde onulmaz yaralar açar.İçi sevgi dolu olanların çıkardığı kelamlar tatlı, nefret dolu olanların kelamları ise acı ve kırıcıdır.Bazı durumlarda söz söylemektense susmanın daha iyi olacağını bilmek gerekir.Dilini ve sözünü güzel kullanan dünya ve ahirette cennette, aksine hareket edense cehennemdedir.Çünkü gönül dille yapılır, dille kırılır.

SÖZE DİKKAT ETMEK GEREKTİR

İnsan ne çekerse dilinden çeker imiş. En kötüsü de Allah adamlarına dil ile sataşmaktır. Gerek huzurlarında, gerekse gıyaplarında dil ile olan dokunma çok tehlikelidir.Sahibini gayrete getirir. Denmiştir ki:”Söz vadisinin uçurumlarına dikkat et. Allah dostlarının tokadının sedası yoktur. Devası yoktur. Davası yoktur.”

EN TEMİZ VE EN PİS UZUV

 Hikaye olarak anlatılır ancak hakikattir. Lokman Hekim yardımcısı ile avdan dönerken bir kabile reisi bir gece misafir kalmaları için ısrar eder.Evine vardığında kabile reisi bir koyun kestirir,Lokman hekim çömezine :"Kesilen hayvanın en temiz iki azasını kes bana getir" der.Çömezi gidip koyunun kalbini ve dilini kesip getirir.Lokman hekim "Aferin bildin der.
İkinci gün bir başka kabile reisi kendisinde misafir olması hususunda ısrar edince onu kıramayıp bir gecede onun evinde kalır. Orada da ziyafet olarak koyun keserler. Hz. Lokman çömezine "Bana hayvanın en pis yerinden ikisini kes" der. Çömez gider hayvanın dili ile kalbini getirir.Hazret:"Aferin  bunu da bildin. Hakikatten insanın ve hayvanın en pis ve en temiz yeri : kalbi ve dilidir" buyurdu.

ALLAH KİMİN İLE BERABERDİR?

"Artık beni zikrediniz ki Ben de sizi zikredeyim"(Bakara 152),"Allah'ı çok zikredin ki kurtuluşa eresiniz"(Cuma 10) ayet,"Ene celisu men zekereni"(Ben, beni zikreden kullarımla birlikteyim).Peygamber hadisidir. 
Bu nedenle tarikatlarda zikir çok önemlidir.Zaten hak teala,vücudumuza "Dil" aletini bu nedenle vermiştir.Dil'in asıl vazifesi budur.

DİLDEN SIÇRAYANLAR

Bu dil çakmak taşı gibi ve ağız demir gibidir; ve dilden sıçrayan şey de ateş gibidir.Çakmak taşını ve demiri birinin sözünü diğerine nakil cihetiyle  ve gerek kendi tarafından nereye dokunacağı tefekkür etmeksizin , laf olsun dilini beyhude kullanma(KUL HAYRUN VE İLLA FESKUT)"Hayır söyle ve yoksa sus"hadisi şerifiyle amel etmek gereklidir.Dinleyenlerin istidatları ve tabiatları meçhuldür ve karanlıktır.Tabiatlar sözden etki etmeye müsait olduğu için ağızdan sıçrayan bir kıvılcım pamuğa ettiği tesir gibi yangına sebeb olabilir.
Halkın tabiatını ve istidadını düşünmeden ve fikretmeden , akıllarının gözlerini dikip kapayan kimseler zalimdir.Bir söz koca bir alemi viran ederölmüyş tilkileri aslan yapar.

DİL ÜZERİNE

Efendimiz (sav) :Fitnelerden sakının!Dille onu kaşımak,kılıçla karışmak gibidir."buyurmuştur.Kullanılan dil, ya fitnenin yaygınlaşmasına yardım eder ya da söndürülmesine Bir çok kötülüğün, şerrin kaynağı yanlış ve kötü dildir.
Efendimiz (sav) buyurmuştur:
"Muhakkak ki insanın yanlışlıklarının çoğu dilindedir."
"Bir kimseye dilindeki fazlalıktan daha şerli bir şey verilmiş değildir"
"İnsanları burunları üzerine ateşe sürükleyen dillerin mahsulünden başka ne olabilir"
"Allah katında amellerin en sevimlisi dili muhafaza etmektir"."doğru söz söylemektir".
"Ademoğlu sabahladığı zaman tüm azalar ile dile hatırlatarak sabahlarlar ve derler ki:"Bizim hakkımızda Allah'dan kork.Zira sen doğru olursan, biz de doğru oluruz.Eğer sen inhiraf edersen, biz de inhiraf eder ,hakdan ayrılırız"
"Kulun kalbi doğru olmadıkça imanı doğru olmaz.Kalbi de , dili doğru olmadıkça doğru olmaz."
"Mümin bir kimsenin dili , kalbinin arkasındadır.Konuşmak istediği zaman kalbiyle o şeyi düşünür, sonra diliyle onu geçişxtirir.Münafığın dili kalbinin önündedir.Bir şeyi kasteddiğinde dili ile söyler, kalbiyle düşünmez"
Hasan Basri hazretleri:"Dilini korumayan kimse , dinini hakkıyla bilmiş değil"demiştir.

DİL BELASI

Muaz b. Cebel (r.a) rivayet edilir:

“Ey Allah’ın Resulü! Bana, cennete girmemi sağlayacak ve cehennemden uzaklaştıracak bir amel bildir!’ buyurdular ki:

‘Büyük bir iş hakkında soru sordun! Bununla birlikte , Allah Teala’nın kolaylaştırdığı kimseler için bu gerçekten çok kolaydır! Hiçbir şeyi O’na ortak koşmadan Allah’a ibadet edersin, namazı dosdoğru kılar, zekatı verirsin , ramazan orucunu tutar ve beyti haccedersin.’

Sonra şöyle buyurdu:

‘Sana hayır kapılarını göstereyim mi? Oruç kalkandır, suyun ateşi söndürdüğü gibi sadaka da günahları söndürür. Bir de gecenin ortasında kişinin kalkıp namaz kılması.’

Sonra şu ayeti okudu: ”Korkuyla ve umutla Rablerine yalvarmak üzere (ibadet ettikleri için) vücutları yataklardan uzak kalır ve kendilerine verdiğimiz rızıktan Allah yolunda harcarlar.Yaptıklarına karşılık olarak , onlar için ne mutluluklar saklandığını hiç kimse bilmez.(Secde 32/16-17)

Ardından şöyle buyurdu: ”Sana işin başını, direğini ve en zirve noktasını bildireyim mi? Ben,

‘Evet bildir ey Allah’ın Resulü!’ deyince buyurdu ki:

‘İşin başı islam, direği namaz ve zirve noktası cihaddır. ’Sonra buyurdu ki:

‘Sana bütün bunların temelini bildireyim mi?’Ben,

‘Evet bildir ey Allah’ın Resulü!’ deyince , eliyle dilini tuttu ve ,,

‘Buna sahip ol’ buyurdu.Ben,

‘Ey Allah’ın Resulü!Konuştuklarımızdan dolayı da sorgulanacak mıyız? Dedim.Buyurdu ki:

Hay anası seni kaybedesice! İnsanların yüzüstü yahut burunları üzeri cehenneme sürüklenmelerinin sebebi dilleriyle kazandıklarından baş ka şey midir ki?”

DİL DÜZGÜNLÜĞÜ

“Ey Âdemoğlu! Dilin düzgün olmazsa dînin düzgün olmaz, kalbin düzgün

olmazsa dilin düzgün olmaz, Benden utanmazsan da kalbin düzgün olmaz.”

“Ey Âdemoğlu! (Böyle) çok konuşmakla (Benden) hikmeti nasıl istersin!”

“Kalbin ve dilin susmasıyla, hikmeti talep et”