CENAB-I HAKK'IN ZATINDAN BAHSETMEK

Abdullah Ensari el-Herevi hazretleri buyurur ki: "Hak Teala'nın zatından söz etmek cahilliktir.Zira hiç bir kişi , zat hakkında söz söyleyemez. Ancak, Cenab-ı Hakk'ın ve Resulünün "Zat" hakkında söylediği kadarını söyleyebilir. Çünkü zatın mahiyeti bilinmez.Tasdik ve teslimden başka çare yoktur.

EN ÖNEMLİ ÜÇ KAVRAMLAR

 ABDULLAH ENSARİ EL-HEREVİ hazretleri buyurmuştur ki "Sufilik gönül, vakit ve hayat demektir.Sufi bunlardan haberdar olmalı ve bunları ziyan etmekten sakınmalıdır.Ömrünü bu üç kavramın manalarının hakkını vererek geçirmelidir.Eğer sufi gönlünü, vaktini ve hayatını boşa geçirirse sufide ne kalır?

İKİ DENİZ

Helak denizi ve kurtuluş denizi.Helak denizinde beş gemi hareket etmektedir.
BİRİNCİSİ .Haram gemisidir.Kim bu gemiye binerse dünya sevgisi sahiline ulaşır.
İKİNCİSİ riya gemisidir.Kim bu gemiye binerse nifak sahiline ulaşır.
ÜÇÜNCÜSÜ itaatsizlikte ısrar gemisi.kim buna binerse şekavet sahiline ulaşır.
DÖRDÜNCÜSÜ gaflet gemisidir hasret sahiline ulaşır.
BEŞİNCİSİ ümitsizlik gemisidir.Kim bu gemiye binerse küfür sahiline ulaşır.
 Kurtuluş denizinde de beş gemi vardır.
BİRİNCİSİ HAVF/KORKU gemisidir.Kim bu gemiye binerse emn/güvenlik sahiline ulaşır
İKİNCİSİ RECA/ÜMİT gemisidir.Bu gemiye binen ata sahiline ulaşır.
ÜÇÜNCÜSÜ zühd gemisidir.bu gemiye binen kurbet/yakınlık sahiline ulaşır.
DÖRDÜNCÜSÜ MARİFET gemisidir.Kim bu gemiye binerse Üns sahiline ulaşır.
BEŞİNCİSİ tevhid gemisidir.Kim bu gemiye binerse müşahede sahiline ulaşır.
Abdullah Ensari hazretleri beliğ bir vaazında dost ve arkadaşlarına  şöyle dedi:"Ey azizler ve kardeşlerim! Bu helak denizinden kurtulma çareleri aramak  ve gevşeklik çukurundan çıkmak zamanı gelmiştir.Ebedi olan cenneti fani olan bu saray için satmayınız.Hizmeti olmayan nefis, yabancıdır.Yabancıyı beslemeyiniz.Uyanık olmayan gönül cadıdır.Cadı ile sohbet etmeyiniz.Hakikattan habersiz nefes rüzgardır(boştur).Rüzgarla(boş şeyle)ömür geçirmeyiniz.Hakikatın ismi ve şekline sahip olmakla yetinmeyiniz.Gizli hile ve tuzaklardan emin olmayınız.Akibet ve son nefes hususunda daima dikkatli olunuz.

İSRAF TARİFLERİ

Helali haram saymak ,malın zayi olup gitmesine sebeb olur.Yahut Allah’ın haram kıldığı içecek ve giyecekleri kullanmak suretiyle de israf mümkündür.

Büyüklerin biri buyurmuştur ki “İsraf kişinin iştahını çektiği her şeyi yemesidir.”der.Himmetinin tamamını yemeğe ve içmeğe sarfeden kişi insanların en değersizi ve en zelilidir.

Şeyhülislan Abdullah Ensari hazretleri buyurmuştur ki:Dünyanın tamamını lokma yapıp bir dervişin ağzına koysan,israf olmaz,İsraf , Hakk’ın rızası dışındaki harcamadır.

Hayırlı bir gence bir rahip kilisede şu öğüdü verdi:Ey çocuk !israfta hayır yoktur.Dedi ki ,hayırda israf yoktur.

Necmeddin-i Kübra hazretleri demiştir ki:”İsraf iki çeşittir:İfrat ve Tefrit.İfrat;zaruri ihtiyaçtan fazla,şeriatın hilafına olan ,tabiat,şehvet,gaflet,terk-i edep ve oburca yenen her şey ifrata girer.

Tefrit ise zaruri ihtiyaç miktarından aşağısını yemektir.Kullak hakkını yerine getirmek için gerekli kuvvet ve takati bulamayacak kadar yemeyi kısmaktır.Böyle ce ya nefsin hakkı zayi olur,ya da nefsani hazlar uğruna rububiyetin hukuku zayi olur.Şu halde Kur’an’daki “İsraf etmeyiniz”cümlesinin manası:”Nefsani hazlarınız için bizim haklarımızı da, sizin haklarınızı da zayi etmeyin” anlaşılmalıdır.