İLMİ HURUF

 "Hiçbir hadise yoktur ki ona Allah'ın kitabında ilmi huruf yoluyla işaret olunmasın.Bu ise ancak ehline keşfolunur" denir.HZ.Ali k.v şöyle demiştir: "Harf ilmi , Allah'ın sırrıdır ki onu idrak eder keşf ve tahkikin hakkını veren"

HURUFİYYİ

Hz.Adem (a.s) ve Hz.İdris (a.s) 'ın ilimlerinden birisi de harflerin ilmidir(ilmi hurifiyye).Ancak kendilerine hurufiyye denilen fırka , işareti esas alıp ibareyi terk ettikleri ve hakikatın elbisesi olan şeriata hürmeti zedeledikleri için yerilmişlerdir.Nitekim lafız mananın elbisesi, ibare işaretin zarfı, vücud da şuhudun aynasıdır. Bunların hepsi birbirine bağlıdır.Bunlardan sadece birisini alan ilahi marifet dairesinin haricinde kalır.

O halde gerekleri ve hakikatlarıyla bu harfler hakkında bilgi hakikatte Allah'a, Peygamber'e ve kamil varisler olan alimlere havale edilir.Bu varis alimlerden bazıları bu harflerin manalarını tevil cihetine gitmiş ve "Huruf-u mukattaadan olan her harf Allah Teala'nın isimlerinden bir isimden alınmıştır" demiştir.

HARF İLİMLERİ

iSLAM düşüncesinde harfler ve rakamlar mukaddes sayılmış ve onlara metafizik değerler, anlamlar yüklenmiştir.Harfler, sözlerin ve seslerin sembolik işaretleridir.Varlığın ilk mahiyetini oluşturmaktadır ve ilahidir.Bu sırri özelliğinden dolayı tasavvuf anlayışında harfe önem atfedilmesi "İlmi Huruf" ve "Kitabül Huruf" gibiyüzlerceeserin meydana gelmesini sağlamıştır.Huruf ilminin İslam dünyasında ilgi görüp yaygınlaşmasında Marufukerhi(ö:815),Zünun elmıısri (ö:859), Sehl et-tusteri(ö:896),Cüneyd-i Bağdadi , Ebubekir eş-Şibli(ö:946),Abdülkadir Geylani (ö:1166),Şehabeddines-Sühreverdi(ö:1191),Ahmet b.Ali el-Buni(ö:1225),ve Muhyiddin Arabi gibimutasavvıfların büyük tesiri olmuştur. İbni haldun Mukaddime isimlikitabında ebced hesabına dair bölüm ayırmıştır.Hatta huruf ilmini tasavvuf geleneğine bağlayan İbni Haldun7un bu ilmin dayandığı sırların ancak ilahi ilimle keşfedilebileceğini , akıl veya hesapla yapılan tahlillerin tılsımcılıktan öteye geçmeyeceğini de vurgulamaktadır.İbni haldun7a göre huruf ilminin sonuçlarını esmaül hüsnanın sırlarına dayalı olarak ortaya koymada şahsın manevi mertebesi önemli rol oynar ve ancak ilahi yardımakavuşmuş olduğu için tabiat kanunlarının üstüne çıkabilen bir "nefsi natıka tabiattaki varlıklar üzerinde tasarrufda bulunabilir.