Taha suresinin 5 nci ayetidir. "O Rahman, Arşı istiva etmiştir.".
İSTİVA, karar kılıp oturmak ve istila(kaplamak ve yerleşmek) manasına gelir.Hak Teala mekandan münezzehtir."Filanca padişah tahta oturdu" cümlesi, o bilinen tahtın üzerine oturmamış olsa bile onun padişah olduğu anlamına gelir.Şu halde bu ayette kastedilen Hak Teala'nın şerefli iidaresinin kainatı yaratmaya ve onu idare etmeye iiradesinin taalluk etmesidir.Çünkü Bari teala intikal ve hululden beridir.İibadet edenlerin yeryüzünde bedenleriyle nereye yöneleceklerini bilmeleri için Kabe yaratıldığı gibi , semada kalbleriyle nereye yöneleceklerini bilmeleri için de Yüce Arş yaratılmıştır.
İbni Arabi hazretleri Fütuhat iszimli eserinde: " Hak Teala'nın arş üzerine istiva ettiği Kur'an da beyan edilmiştir.bBundan maksat ona iman etmektir.Biz bunu tevil etmek istemeyiz ki bu konuda tevil azgınlıktır..Ayetin zahirini kabul eder ve batınına teslim oluruz ki bu sünnilerin itikadıdır.Ama biliyoruz ki CEnab-ı Hakk mekana muhtaç değildir., arş da onu tutucu değildir.Mekanı da arşı da tutan/muhafaza eden O'dur."
Müteşabih ayetin tevilini Allah'a havale etmek gerekir."Onun tevilini Allah'dan başkası bilmez"(ali imran 7) .
İimam malik ve Ahmed :"İstiva" malum,nasıl olduğu meçhul, onu araştırmak ise bidattir" dedikleri rivayet edilmiştir.Büyük imamların amacı insanları tartışma ve cedelden korumaktır.Cedel kapısını kapatmakla iyi yapmışlardır. Cumhur da aynı yolu takip etmiştir. Çünkü cedel kapısını açmak , Allah7ın kullarının çoğuna zarar verir. Rivayete göre adamın biri Hz.Ömer'e müteşabih iki ayetin manasını sormuş., Hz.Ömer de adamın kafasına değnekle vurmuştur.
iSMAİL hAKKI bURSEVİ DEMİŞTİR Kİ:Şüphesiz "Zeyd" ile "Alim " arasında fark vardır.Çünkü birincisi mücerred bir zata, ikincisi ise ilimle sıfatlanan kimseye delalet eder.Her ne kadar zatı da şümulüne alsa de kendisiyle umumi rahmet sıfatının kastedildiği "Rahman" ismine istivanın isnadı , Allah ismine isnad gibi değildir. Allah ismi ile zat kastedilir. Allah ismi bütün sıatları kendisinde toplasa da Allah'ın zatının istivadan münezzeh olduğunu çağrıştırır.Tüm cisimleri kuşadan arş üzerine istiva eden , herşeyi kuşatan rahmettir.Zatın istivası ile sıfatın istivasını birbirinden ayırmayan hata etmiştir.Çünkü Allah Teala zatı itibarıyla bütün alemlerden müstağnidir.O ancak sıfatlaır ve isimleri ile ruhlarda vecisimlerde tecelli edicidir.Öylme ki kainat aynasında ancak esmai ve sıfati tecellilerinin sureti görünür.Bu tecelliden O'nun zatının kainattan bir kevne hululü gerekmez.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder