MESNEVİ'DEKİ HİKAYELER

 Mevlana efendimiz, Mesnevi-i şerifte hikaye kullanmayı niçin tercih ettiğini şöyle belirtmiştir:"Bu mesel, söz içinde bir vasıta gibidir.Vasıta halkın (avamın) anlaması için şarttır",.Hz.Mevlana'nın anlattığı her hikayeden maksat , ondan çıkartılacak hissedir.Yaşananları anlamlandırmak ve yorumlamak için hikayelerden istifadeetmek gerekir.Hikayelerdeki kahramanların ve anlatılanların gerçekliğine değil , işaret ettikleri hakikatlara odaklanılmalıdır.Hikaye anlatmak ve dinlemekten amaç , suretin kılavuzluk ettiği manaya ulaşmak olmalıdır.Hz.Pir buyurmuştur:

"Ey birader , Hikaye bir ölçü kabı , içindeki mana da tahıl danesi gibidir.Mana danesini alır akıl sahibi, ölçü kabına bakmaz"

Mesnevi-i şerifin altı cildinde nakledilen tüm hikayeler 2.200 adettir.

HIRISTİYANLARI ÖLDÜREN YAHUDİ PADİŞAHININ BUGÜNKÜ KARŞILIĞI(MESNEVİ HİKAYESİ 3)

farklı akideleri Mesnevi-i Şerif'in üçüncü hikayesi Hırıstiyanları öldüren Yahudi Padişanının hikayesine aittir.
Hırıstiyanlık inancını silmek isteyen Yahudi padişahının bu fikrini gerçekleştirmek için veziri bir tedbir geliştirir.Hırıstiyanların içine karışır,kendisini İsa (A.s)'ın temsilcisi gibi tanıtır.İsa dininin yok olmaması için türlü eziyetlere katlandığınıbelirterek o hırıstiyanların itikadlarını ifsad etme yolunu tercih eder.Farklı ı akideleri ihtiva eden emirlerini ayrı ayrı tomarlara yazar.ve hırıstiyanları teşkil eden on iki kabilenin reislerini ayrı ayrı kabul ederek ölümünden sonra ifşa edilmek üzere bu emirlere uyulmasını ayrıca artık  İsa'nın vekili ve emirinin kendisi olduğunu beyan ederek buna kim karşı çıkarsa kılıçla cevap vermesini ister.Vezir kendini öldürür.ölüm yasından sonra her bir kabile reisi, emanetin kendisinde olduğunu ve kendisine itaat edilmesini isteyerek birbirlerine savaş açarlar ve bir birlerini öldürürler.
Bu hikayede kripto din adamlarının,ianananların akidelerini ifsad ederek ve işin içine devlet yönetme fikrini katarak dindarlara ne büyük zararlar verebileceğini göstermek maksadıyla ifade edilmiş çok güzel bir anlatımdır.Dinde reislikle zahirdeki devlet yönetimdeki reislik birleşirse ortaya bir felaket çıkacaktır.
Keza Kuran-ı Kerim buyurmaktadır:"ONLAR, DİNLERİNİ PARÇALADILAR.BÖLÜK BÖLÜK OLDULAR.hHR GURUP KENDİ İNANCI İLE SEVİNMEKTE VE FERAHLAMAKTADIR."(RUM SURESİ 32)

MESNEVİDEKİ PAPAĞAN HİKAYESİ

Mesnevi-i Şerifin ikinci hikayesi  bir papağana aittir.bir kediden kaçayım derken dükkandaki gül yağı şişelerini devirmiştir ve dükkan sahibi bundan dolayı başına vurur saçları dökülerek cavlak olmuştur.hiç konuşmaz.ta ki dükkan önünden başı cavlak biri geçene kadar ve ona:"Ey kel,ne diye kellere karıştın? sen de mi şişeden gül yağı döktün?"
Bu hikayede insanda bulunan kıyas'ın insanı yanlışa götüreceğini anlatır.ve devamında derki:Farsçada aslan ve süt anlamına gelen "şir" kelimesinin yazıdra birbirine benzerse de manada ayrıdır.Bunun gibi sende seçkinlerin , temiz kişilerin halini kendine kıyas etme.Bütün insanlar, velileri , kendi nefisleri ile kıyas ettikleri için yoldan çıkmışlardır.Bu sebebden ötürü , Allah7ın seçkin kullarından pek az kimse haberdar olabildi.
Yasin suresinde zikredilen Habib-i Neccar haberindede Antakya ahalisi gelen elçilere "Sizde bizim gibi bir insansınız" demişlerdir.kendileri ile elçileri kıyas etmeleri onları yanlışa götürmüştür.
Allah'ın velileri seçilmişlerdir.Seçmek Hakk Teala'ya ait bir tasarruftur.Bu nedenle şeyh efendilerin ,kendinden sonrası için layık değilse bel evladını işaret buyurması uygun olmadığı için sestim devam etmemektedir.

MESNEVİ HİKAYELERİYLA ANLATILMAK İSTENEN

(1)NCİ HİKAYE Padişah ve Cariye kıssası
Padişah RUH'u temsil eder.Cariye, NEFS'İ TEMSİL EDER.ilahi hekim,MÜRŞİD-İ KAMİL'İ TEMSİL EDER.kuyumca , DÜNYA SEVGİSİNİ ,ALTINI,GÜMÜŞÜ ,maddi zenginliği heva ve hevesi temsil eder.
Padişah, ruh, her bakımdan üstün bir varlık olduğu halde, kendi mevkiini, şerefini düşünmeden, bir cariyeye(nefse) gönül vermiştir.Böylece Ruh, aslının ne olduğunu hesaba katmadan  nefsin esiri olmuş ve şehveti sevgili olarak seçmiştir.Nefs tineti gereği gözü aşağılardadır.Heva ve hevesine kapılmıştır.Onun dünyevi istekleri, altını ve gümüşü sevmesi , hastalığı ,kuyumcuya olan aşkıyla sembolize edilmiştir,Cariyenin maddeye karşı duyduğu kuvvetli arzu , onu padişah ruhdan uzaklaştırmaktadır.Ruh, gönül verdiği nefsin kendisen yar olmayışından  ve hastalığından çok üzgündür.Onu bir çok hekimlere gösterir.Onu tedavi edemeyen hekimler , sahte şeyhlerin sembolüdür.Ruhun, nefsi sıhhate kavuşturması için becerikli bir hekime yani mürşidi kamil'e ihtiyacı vardır.Allah'ın lütfuyla ruh,gerçek bir hekime ,mürşidi kamile kavuşunca hakikatı anlar ve ona"Benim gerçek sevgilim sensin"der.Çünkü mürşid-i kamilin yüzünde ilahi nuru, ilahi güzelliği bulur.Fakat gönül verdiği cariye(=nefs)aşağı duygulardan ,manevi hastalıktan kurtulmasını istemektedir.Padişah(=ruh) mürşidi kamilin tavsiyesine uyarak cariye(=nefs)'i vaktiyle gönül verdiği cismani arzu ve şehveti temsil eden kuyumcu ile evlendirir.Nefsin maddi sevgiliye kavuşması , onun şehvetten bıkmasını sağladı.Neticede dünyevi arzuların , maddi zenginliğin sebbolü olan kuyumcu yok olunca,nefs, düştüğü hatayı anladı.Şehvetten, ihtirastan yakasını sıyırdı, temizledi ve ruha layık bir sevgili oldu.
Bu temel hikayeden anlaşılacak kurallar:Nefis ancak mürşid-i kamille terbiye olunur.Mürşidi kamili bulmak Allah'ın bir lütfudur.Mürşide teslim olmak ve tavsiyeleriyle hareket etmek maksada ulaştırır.
Bu hikayeye başlamadan önce Hz.Pir Mevlana efendimiz:Bu hikaye gerçekte kendi halimizi anlatan bir hikayedir" diye buyurarak,ezelde , ruh aleminde mutlu bir hayat sürerken , bu dünyaya sürgün edilen "ruh"un nereden geldiğini unutarak, maddi arzulara kapılması, fani güzellere gönül vermesi yüzünden uğradığı musibetlerin , ızdırapların hikayesidir,demek istemektedir.
Bugünün insanı çözüm arıyorsa izdirabına yahut ahirete ait hakikat arıyorsa Mesnevi-i şerifin birinci hikayesinden işe başlayabilir.
Cami bu ihtiyacı gidermemektedir.